MUHAKKAK OKUNMASI GEREKEN BİR ANI-BELGESEL BAŞ YAPIT
(E) SOSYOLOG ALBAY ALİCAN TÜRK’ÜN; “28 ŞUBAT – SİNCAN’DAN TARİHE NOTLAR” KİTABI DEĞERLENDİRMESİ
(E) Sosyolog Albay Alican TÜRK’ü ilk defa 2025 yılı Ağustos ayı başında tanımış ve tanışmıştım. Üç kitabı vardı hepsi de ilgi alanımda olan. Bundan önce iki kitabını okumuş ve geniş birer değerlendirme ve tanıtım yazısı yazmıştım. Tanışmamızın hemen arkasından, kısa süre içinde gelmişti bu okuma ve değerlendirme faaliyetlerim. Sayın yazarın bir kitabını okumamış olmayı ise büyük bir eksiklik olarak görüyordum kendi adıma. Tam 800 sayfa ve büyük boy (sayfa ölçüleri büyük) olan kitabını sona saklamıştım. Ve bugün (09.01.2026), sayın yazarı tanımamın ve kitapları ile tanışmamın üzerinden henüz beş ay geçmiş iken, son kitabını da okuyup bitirmenin ve bu tanıtım ve değerlendirme yazısını yazmanın mutluluğunu yaşıyorum.
Bakınca insanın gözünü korkutan bu çok kalın kitabı okumaya 25.12.2025 günü başladım ve sistematik/düzenli bir okuma ile 09.01.2026 günü bitirdim. Yani günde ortalama 50 sayfa okuyarak 16 günde bitirmiş oldum. Okumamın bu kadar uzun zaman almasının sebebi –yukarıda da bahsettiğim üzere- 800 sayfa ve sayfa boyutlarının büyük olmasının yanında, notlar alarak analitik bir okuma tarzını tercih etmem idi. Önceden iki cilt olarak basılmış, daha sonra ise iki cilt birleştirilerek tek kitap olarak piyasaya çıkmış. Kitap, 1. cilt ve 2. cilt olarak bölümlendirilmiş.
Sayın yazarın kim olduğu ve onu nasıl tanıdığım ve tanıştığım konularına önceki iki kitabının değerlendirmesinde genişçe yer verdiğim için burada tekrar etmeye gerek görmüyorum.
****
Siyasal İslamın bitmek tükenmek bilmeyen asker alerjisi ve rövanş alma manevraları… Taa 1950’lerde başlıyor aslında bu furya. Yine çok güçlü bir sağ iktidar ve yine askeri pasifize etme, kodları, genleri ve teamülleri ile
ALANINDAKİ ENDER KİTAPLARDAN. MÜTHİŞ BİR ESER1000Kitap
(E) ALBAY CUMHUR UTKU’NUN “EYLÜL YALANLARI” KİTABI DEĞERLENDİRMESİ
12 Eylül askeri müdahalesi ve müdahalenin lideri Kenan EVREN ile ilgili ezber bozan daha doğrusu ezberleri sorgulayan 2 kitap yazmıştım o günleri yaşamamış bir sivil olarak. 40 yıldır aleyhinde onlarca kitap yazılan, belgeseller çekilen, oyunlar sahnelenen, eleştirel olmaktan da öte kin, nefret, hakaret dolu ifadeler ile anılan 12 Eylül müdahalesi ve müdahalenin lideri Kenan EVREN ile ilgili olarak yazdığım bu “aykırı” kitapların alanında ilk ve tek olduğunu düşünüyordum. Aleyhte bu kadar kara propaganda yürütülüp, iftira, çarpıtma, yalan dolu söylemler böylesi gelişirken ve onlarca kitap yazılırken, en azından o dönemi yaşamış emekli askerlerin kaleminden hiçbir kitap çıkmamış olmasını hayret ve şaşkınlık içinde karşılıyordum. Çünkü iftiralar, üniformasını giydikleri şanlı orduya ve kendilerine atılıyordu. (Anarşiye bilerek engel olmadılar, anarşiyi körüklediler, göz yumdular, şartların olgunlaşmasını beklediler vb…)
Sözde yakın siyasi tarihe ve darbeler tarihine çok meraklı halkımız tarafından böylesi sıradışı kitaplarıma neredeyse sıfır ilgi gösterildi. Kitaplarımı hedef kitlelere ve de ilgilerini çok çekeceğini/sahipleneceklerini düşündüğüm o dönemi yaşamış/yaşamamış emekli subaylara ulaştıramadım. Haberdar edemedim. Etkili tanıtımını yapamadım. Kısacası derin bir hayal kırıklığı yaşadım. 1. Kitabı Eylül 2023’te sadece 1.000 (bin), 2. Kitabı ise Mayıs 2025’te sadece 500 (beş yüz) adet basmama rağmen her ikisi de elimde kaldı diyebilirim.
Sosyal medyadan takip ettiğim emekli Tümgeneral Rafet KILIÇ paşa, geçenlerde emekli sosyolog albay Alican TÜRK’ün “Bitmeyen Sömürü 28 Şubat” isimli bir kitabını paylaştı ve takipçilerine tavsiye etti. İlk defa rastlamıştım ve çok ilgimi çekmişti
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Bu ülkeden tek bir Nobel ödüllü yazar çıktı. Gönlünüzce bir alkışlayamadınız.
UYARI!
Bu inceleme kitap hakkında olmaktan ziyade, her zaman medya tarafından haksız bir linçe uğrayarak toplumun önüne acımasızca atılan ve şu anda da son romanı Veba Geceleri’nde Atatürk’le alay ettiği iddiası ile yine aynı acımasızlıkla linçe uğraması hakkındaki düşüncelerimi içeren Orhan Pamuk yanlısı bir incelemedir.
İncelememe Orhan Pamuk’un İhsan Yılmaz ile Veba Geceleri kitabı üzerine yapmış olduğu röportajından bir alıntı ile başlamak istiyorum;
UCUZ SİYASİ GÖNDERMELER ARAMASINLAR
-İhsan Yılmaz: Kitabın arka kapağında The New York Times’tan alıntı yapılmış: “O ne bir ideolog, ne bir siyasetçi, ne bir gazeteci. Orhan Pamuk büyük bir romancı” diye. Zaman zaman diğer kimliklerinizi öne çıkarmaya çalıştıkları, o yönlerinizle sizi mindere çekmeye çalıştıkları için mi özellikle bu alıntıya yer verdiniz?
-Orhan Pamuk: Alıntıyı yayınevi seçmiş ama ben de gördüm ve onayladım. 35 yıl düşün, 5 yıl yaz, bütün şu yaşadığım salgın korkusunu ifade edeyim diye heyecanlan, sonra manşet arayan gazeteciler “Aa bu şuna benziyor” gibi ucuz siyasi göndermeler arasınlar. Bunu istemem.
Orhan Pamuk bu istemediği şeyi belirttiği sözlerinden tam on dört gün sonra Ahmet Hakan, kitaptaki Kolağası'nın Atatürk'e benzetilerek Atatürk’le dalga geçildiğini iddia edilen (ki bunu iddia eden kişi kitabı eline bile almamış -bu sonucu, yazısında ısrarla 537 sayfalık kitabı 345 sayfa diye bildirmesinden dolayı haklı olarak çıkartıyorum- ve Orhan Pamuk'un şöhretinden pay çıkarmaya yarayan köşede kalmış bir köşe yazarı) bir tartışmayı incelemeleri ve araştırmaları sonucunda Orhan Pamuk'u medya önünde "Atatürk düşmanı" diye lanse etti.
Benzer bir olayı yine yukarıdaki röportajında belirtmiş olduğu "manşet arayan
8/10
2018 14. kitabı
"Okuduğum bütün romanlar sahici bir başlangıçla bitsin istedim."
Romanın bitiş cümlesiyle başlamak istedim ben de. Bitmemiş, bitememiş bir roman.. Ve 'belki de hiç bitmeyecek hayatlar' kapılarını aralıyor bu iki kapağın arasındaki 316 sayfada bize.Kitabı okurken inceleme metni oluşturmak gibi bir düşüncem yoktu; ancak karakterlere ait birtakım düşüncelerin günlerdir kafamı meşgul etmesi ve - özellikle- kitaba dair daha önce bir incelemenin yapılmamış olmasından doğan sorumluluk hissiyatıyla kendimi bu satırları yazarken buluyorum.
Neden bu kitabı okumaya karar verdim? Ne umdum? Ne buldum? İnceleme genel olarak bu başlıklar altında (en çok son soru) çok dallanıp budaklanmadan, konuyu dağıtmamaya dikkat ederek(-teen, bade süzerekteen, inci dizerekteeen gel canım gel ammaaan) bitirmeyi planlıyorum. (Hiçbir zaman planladığım gibi gitmedi hayatım.)
Darbeler, suikastler, ihtilaller benim için de merak konusu olmuştur hep. İşin gündemde tutulan siyasi boyutundan ziyade asıl merak ettiğim tarafı 'gündemde tutulması gereken' toplumsal boyutudur.Üç Beş Kişi, 12 Eylül öncesi toplumsal yapıyı gün yüzüne çıkarmak gayesiyle ortaya konmuş bir roman.
Yedi bölümden oluşan bir kitapla karşılaşıyoruz ve her bölüm, karakterlerin biri tarafından anlatılmakta, daha doğrusu düşünülmekte. Bu 'düşünmek' fiili o kadar başarılı ve gerçekçi yapılmış ki yazarın, insanların psikolojik analizleri ve bunu okuyucuya aktarımı konusundaki yeteneğini yadsıyamayız. Geçenlerde bir incelemede, yazılanların yaşananlar mı karakterlerin düşünceleri mı olduğunun ayırt edilemediğinden yakınıldığını görmüştüm, belki bu yüzden ilgimi çekti bu nokta, bilemiyorum; fakat "aklından şunları geçirdi, bunları düşündü" gibi belirleyici ifadeler kullanılmamış olmasına karşın, sokağa çıkma yasağına
