Sanayi Devrimi'nin ABD'deki serüveni, kelimenin tam anlamıyla bir "sanayi casusluğu" hikayesiyle başlar. Çünkü İngiltere, tekstil makinelerinin planlarının ülke dışına çıkarılmasını ve bu makineleri üreten ustaların göç etmesini kesinlikle yasaklamıştı.
ABD'deki ilk gelişmiş makine kullanan dokuma tesisinin kuruluşu şu şekilde gerçekleşti:
1. "Amerikan Sanayi Devrimi'nin Babası": Samuel Slater
1789 yılında, İngiltere'de Richard Arkwright'ın ortaklarının yanında çırak olarak çalışan Samuel Slater adında genç bir mühendis, tüm gelişmiş tekstil makinelerinin tasarımlarını zihnine kazıdı. İngiliz yasalarını delmek için çiftçi kılığında bir gemiye binerek ABD'ye kaçtı.
2. İlk Tesis: Slater Değirmeni (1793)
Slater, Rhode Island eyaletinde Amerikalı sanayici Moses Brown ile ortaklık kurdu. İngiltere'den getirdiği ezberindeki planları kullanarak, Blackstone Nehri kıyısında su gücüyle çalışan Slater Değirmeni'ni (Slater Mill) kurdu.
Bu tesis, Richard Arkwright'ın İngiltere'deki sisteminin birebir kopyasıydı ve ABD'nin su gücüyle çalışan ilk başarılı pamuk ipliği eğirme fabrikası oldu. Slater, İngiliz fabrikalarındaki gibi çocuk işçi çalıştırma ve vardiya sistemini (Rhode Island Sistemi) ABD'ye taşıdı.
3. Tam Otomasyona Geçiş: Waltham-Lowell Sistemi (1814)
Slater'ın fabrikası sadece iplik üretiyordu; iplikler hala evlerde el tezgahlarında kumaşa dönüştürülüyordu. ABD'de iplik eğirme ve dokuma işlemlerini tek bir çatı altında ve tamamen mekanize şekilde birleştiren ilk entegre tesis ise 1814'te Francis Cabot Lowell tarafından Massachusetts'te kuruldu.
Waltham Sistemi: Bu fabrikalarda, ham pamuk bir kapıdan giriyor ve tamamen gelişmiş makinelerle işlenerek diğer kapıdan bitmiş kumaş balyaları olarak çıkıyordu.
Bu sistem, ABD'yi tekstilde dışa bağımlılıktan kurtardı
Antoine Lavoisier (1743–1794) Modern kimyanın kurucusu. Fransız ihtilalinde, vergi tahsildarı olduğundan dolayı idama mahkum edildi.
Savunmasında bilimsel katkılarını öne sürdüğünde yargıç şu tarihi sözü söyledi:
"Cumhuriyet'in bilim adamlarına ihtiyacı yoktur."
Halkın bilime veya bilim adamlarına yada düşünürlere ihtiyacı yoktur. Sevmez de. Zarardır. Zararlıdır. Halkın kana ihtiyacı vardır.
"Başını kesmek bir an sürdü, ama aynısını yetiştirmeye yüz yıl bile yetmez"
Reklam
Aşk, ümitsiz varlığımızı sonsuzluğa doğru uçuran kanattır, sonsuzluğun ümididir.
Nurettin Topçu
Nurettin Topçu
Aşkın AktüalitesiSinema
Yani bir bakıma aşk, yanlış anlamanın sonucudur. Birini anlamadığımızda ona âşık oluruz. Kişinin gerçekliğinin farkına vardığımızda, onun düşündüğümüz kişi olmadığını söyleriz. Yani aşk, yanılsamadan başka bir şey değildir.
Abbas Kiyarüstemi
Reklam
Reklam