Aydın məsələdir ki, dünyanın ən qəmgin yerlərindən biri qəbirstanlıqdır, amma Bakıdan gələn və elektrik qatarı yolunun sağında, sovet vaxtı tikilməyə başlamış və o vaxtdan bəri tikintisi yarımçıq qalmış bir binanın arxasında salınmış bu qəbirstanlıq həm də, yəqin, dünyanın ən kasıb qəbirstanlığı idi.
Buradakı qəbirlərin başdaşı həmin yarımçıq tikintinin divarlarından sökülüb-qoparılıb gətirilmiş kubik daşlar bu kiçik qəbirstanlığa elə bir abu-hava verirdi gətirmişdilər ki, elə bil, bu qəbirlərin özləri də qaçqın idi, hardansa qaçıb gəlmişdilər.
..."perestroyka"nın şıdırğı vaxtında ilk dəfə Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin şəkilini tapıb köşkün şüşəsinə taxan adam da Surxay oldu və o zaman, elə bil ki, uzun illərin ayrılığından sonra nəhayət ki, Azərbaycana qayıda bildiyinə görə Şuşadakı o qəzet kökünün şüşəsindən xəfif bir təbəssümlə gülümsəyən Məhəmməd Əmin bəyin çox adam ilk dəfə görürdü və soruşurdu ki, bu kimdi belə?
- Bilirsənmi, Salatın, oxumaq yaxşı şeydir. Adam çox şey öyrənir. Xasiyyəti də dəyişir. Mən oxumuş qızları görmüşəm. Onların paltarları da qəşəngdir, özləri də. Danışanda adam qulaq asmaqdan doymur. Əgər bizim qızlar oxusa onlardan da qəşəng olarlar.