Şah Mesud
@AhmedSahMesud
Bir okumluk hikâye. Haklı bir kehaneti yüzümüze çarpan, boğazımızı düğüm düğüm eden bir hikâye. Okurken kelimelerin damarlarımızda gezdiği, gözümüzü kapattığımızda kendi hayallerimize daldığımız, su gibi akan bir hikâye. Sahipsiz kalmanın acı gerçeğini hissettiğiniz, kimsesiz olmanın ne demek olduğunu anladığınız bir hikâye.
Ve bütün bunların üzerine Orozkulların, Seydahmetlerin, ninelerin ve sığındığınız tek kucak olan dedelerin çevrelediği bir dünyada; pasif iyiliğin bile nasıl kötülüğe dönüşebildiğini, çocukça iyiliğin ne olduğunu ve iyi kalmanın ne kadar zor olduğunu anladığınız bir hikâye.
Ağzımda buruk acı bir tat, yüreğimde tatlı bir kıpırtı bıraktı bu hikâye.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Kitabın isminden hareketle daha çarpıcı ve daha motive edici bir içerik bekleyebilirsiniz. Yani okumaya, kendinizi iyilerden varsayarak; “Evet, yalnız değilim, benim gibi iyiler de var herhalde yeryüzünde. Bakalım başka kimler bunlar?” gibi bir hisle başlamayın. Benim için kitabın ismi böyle bir çağrışım yaptı. Yani iyilerin yalnız olmadığı, iyi örneklerin aslında görünenden daha çok olduğu; “İnanmıyorsanız buyurun bakın, yalnız değilsiniz.” gibi bir mana bekledim ama neyse.
Kitapta iyilik kavramı, yani Kur’anî tabirle “birr” kavramı, Bakara Suresi 177. ayet temel alınarak detaylandırılmaya çalışılmış: “İyilik, yüzlerinizi doğu ve batı taraflarına çevirmenizden ibaret değildir. Asıl iyilik; Allah’a, ahiret gününe, meleklere, kitap ve peygamberlere iman edenlerin; mala olan sevgilerine rağmen onu yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışa, isteyene ve kölelere verenlerin; namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren, antlaşma yaptıklarında sözlerini yerine getirenlerin ve zorda, hastalıkta, savaşın kızıştığı zamanlarda sabredenlerin tutum ve davranışlarıdır. İşte bunlar doğru olanlardır. İşte bunlar Allah’a karşı gelmekten sakınanların ta kendileridir.”
Fakat genel anlamda her şeyden biraz biraz, hiçbir şeyden tam değil gibi bir kitap olmuş. Bana kalırsa bu ayeti saf hâliyle okuyup üzerinde bir miktar tefekkür etmek, kitaptan alacağınız verimi sağlar. Giriş kısmında ahlak kavramı açıklanmaya çalışılmış fakat hocamız, vaize olması hasebiyle sanırım meselelere çok kürsü tadında değinmiş. Elbette bunun da bir karşılığı vardır fakat ben bir noktadan sonra yoruldum.
Ahlak kavramıyla meselenin temelini attığı 9 sayfalık kısım çok tatmin edici bir açıklama gücüne sahip değil. Şöyle ki insanlar iki türlü fikirsel tatmin yaşarlar zannımca. Birinci grup, yaşanan somut olayların
Her yirmi yılda bir güncellenerek tekrardan Müslümanların gündemine girmesi gereken bir kitap. Kitabın yazılışından bu yana yaklaşık kırk yıl geçmiş. Bu kırk yıllık süre içerisinde belki de kitap hem içerik olarak hem dil olarak yıllanmış olabilir; fakat bugün okuduğumuzda dahi Müslümanca düşünme konusunda çarpıcı bir iz bırakıyor. Muhtemelen yazıldığı dönemdeki etkisi çok daha ciddi boyutlardadır. Çünkü bu düşünme biçimini bir şekilde Müslümanlara abilik yapan kişilerin üzerinde görmek mümkün.
Genel olarak üzerimde olumlu bir intiba bırakmakla beraber, günümüz dünyasında lise ve üniversite çağında olan gençler için bir dönemin düşünce biçimini anlamak adına okunması tavsiye edilebilir. Fakat özü itibariyle meselelere yaklaşım aynı kalmakla beraber dilinin güncellenmesi gerektiği kanaatindeyim. Bu güncelleme, dilinin ağır olması gibi bir tedirginlikten kaynaklanmıyor. Bu güncelleme, dilin günümüz dünyasında pratik karşılığının eksikliğinden kaynaklanıyor. Başlıklar çoğaltılmalı, örnekler belirginleştirilmeli ve belki de —maalesef— görsellik çağına uygun hâle getirilerek meseleler somut olaylar üzerinden izah edilmeli.
Bu öğretim biçimi nebevî bir öğretimden ayrıymış gibi de algılanmamalı. Nitekim Hz. Peygamber’in hayatında da anlatacağı meselelerin zihin dünyamızda canlanması adına somutlaştırdığına şahitlik ettiğimiz hadiseler mevcuttur. Dolayısıyla bu kitap “yenilenmeli” demekten daha ziyade yeniden yazılmalıdır ve belirli zaman aralıklarında bu yeniden yazılma tekrar edilmelidir.
Kitapta anlam veremediğim, doğrusu zihnimde canlandıramadığım bir tavır ise batı–öteki–gayri İslami denilen dünyadan tamamen kopmuş, bambaşka, tamamen farklı bir İslam dünyası var yaklaşımıdır. Keşke rahmetli yazarın öne sürdüğü kadar içinden çıkılması kolay bir durumda olsaydı sorunlar.
Sevgili hocam. Neden Muhammed b. Kerram babanızın oğlu, Kerramiler’de aşiretiniz gibi savunma ihtiyacı hissettiniz. Bir çok yerde alıntıladığınız yazarların maksadını saptırdığınız hissediliyor. Israrla Kerramilerin Hanefi okula mensup olduğunu vurgulayarak bir aklama gayreti içerisine girmiş gibisiniz ki gerek yok. Tarihçi, birilerinin karalanmasını makul bulmayacağı gibi birilerinin avukatlığını yapmanında doğru olmadığının farkındadır. Doğrusuyla yanlışıyla sizin göreviniz eserinizin başında değindiğiniz olanı olduğu gibi aktarmak olmalıydı. Eserinizden faydalandım bu açıdan teşekkür ederim fakat dili beni rahatsız etti anlamsız bir avukatlığa soyunmuş gibiydiniz. Tarih Mürcie hakkında olduğu gibi Kerramiler hakkında da kararını vermiş Müslümanlar genel bir kanaate varmışlar. Bugün kalkıp Kerrami güzellemesi yapmanın anlamı yok. Bu Kerramilere sövelim manası taşımıyor elbette fakat akademik bir metinde bu dilin tercih edilmesini yadırgadım.
Yazar ayrı kötü yazmış, çevirmen ayrıca kötü çevirmiş tarzında bir kitaptı. Maalesef beklentimin oldukça altında kalan bir kitap oldu. Konular birbirinden kopuk gibi, bazen durup ne anlatıyorsun abi sen dediğim kıvamda bir eser olmuş. Kullanılan kavramlar ve isimlerin, genel İslam Tarihinde kabul görmüş kavramlardan ve isimlerden uzak oluşu aşırı yordu. Ayrıca çevirmen hocamız kusura bakmasın ama belki o güzelleştirip eseri daha anlaşılır kılabilecekken üstüne daha yorucu hale getirmiş. Google translate tadında bir çeviriydi.
