Serdar Alp
@AlpSerdar
Lisans
29 Mayıs
60 okur puanı
Ocak 2022 tarihinde katıldı
Taklit Teorisi
Mağlup, mahkum ve makhur milletlerin, galip, hakim ve kahir milletleri taklit etmeleri, kendilerini onlara benzetmeye çalışmaları, kendilerine has vasıfları, meziyetleri, adet, örf ve ananeleri bırakıp galiplerin gelenek ve göreneklerini benimsemeleri, kaçınılmasına imkan bulunmayan ictimai (toplumsal) bir zarurettir. Başarısız ve yenik milletler mutlaka muvaffakiyet ve zafer elde etmiş milletleri taklit ederler. Böylece onlar içinde erir ve kendi benliklerini büyük ölçüde kaybederler. Milli şahsiyetlerini ve kavmi hüviyetlerini bazan kısmen, bazan da tamamen yitirirler. Bazı milletlerin tarih sahnesinden silinmeleri, onların yerine yeni milletlerin tarih sahnesine çıkmaları da böyle açıklanır.
İslam milletleri galip ve hakim durumda iken Batı ve Avrupa onları taklit etmişti. Durum tersine dönünce bu sefer de müslüman milletler Avrupa'yı, Batı'yı ve komünist Doğu ülkelerini takip ve taklit etmeye başlamışlardır. Durumun başka türlü olması, esasen mümkün de değildir. Böyle olması ise ictimai (toplumsal) bir zarurettir. İleri, kalkınmış, müreffeh ve sanayileşmiş milletleri taklit etmek, geri, kalkınmamış, yoksul ve sanayileşmemiş cemiyetlerin kaderidir. Bu kaderi değiştirmek kimsenin elinde değildir. Yapılması gereken şey taklit sürecini, en az zararla kapayarak hakim bir millet haline gelmektir.
Bir yerde yangın çıkması için, ateş atılan zeminin yanmaya müsait olması gerekir.
Bir görüşe ve bir inanca bağlılık ve taraftarlık insanın ruhuna işledi mi, kendine uygun düşen haberleri işitir işitmez hemen kabul eder. Bu temayül (eğilim) ve taraftarlık insanın basiret gözünü örter, tenkit ve tetkikte bulunmasını engeller, yalan haberi kabul ve nakletme durumunda kalmasına sebep olur.
"İnsan ilk önce ihtiyaç duyar, sonra bunu tatmin eder, daha sonra rahatlığa yönelir, daha sonra zaruri olmayan şeylerle süslenir ve bezenir, bundan sonra refah ve israfa dalarak bozulur. Neticede cevherini yitirdiğinden çılgınlaşır", diyen Giambattista Vico'nun İbn Haldun'u andırdığı açıktır.
Ziya Ülken, "İbn Haldun, iktisadi hadiselerin bütün ictimai (toplumsal) hadiseler arasında en başta geldiğini ve diğerlerini doğurduğunu söylemesi itibariyle tarihi materyalizmin mümessili olan Karl Marx'ın mübeşşiri olarak", gösterirken, Zeki Veled Togan "İbn Haldun cemiyetlerin inkişafında (gelişiminde) iktisadi âmillerin başlıca sebep teşkil ettiklerini ifade etmek suretiyle muasır materyalist teorisyenlerin öncülüğünü yapmıştır", demektedir.