Başka devletler ne yaptıysa, Rusya da ne eksik ne fazla, aynısını yaptı: Dindaşlarını veya soydaşlarını korumak bahanesiyle Bâbıâli've savaş ilan etti. Bahane hep aynıydı. Fransız askerlerinin 1860'da Suriye kıyılarına çıkması da Katolik Maruniler'i korumak içindi, Prusyalılar ve Avusturyalılar 1864'te Silezya'ya girerken de baskı altındaki Almanları özgürlüğe kavuşturmak istemişlerdi. Aynı nedenle Türkler Kafkaslar, Türkistan, Çin, Hindistan, Açe ve Cezayir'deki din kardeşlerine, Hollandalılar da Transvaal'daki soydaşlarına sıcak sempati duygularıyla bağlıydılar. İngiltere bu sempati hilesiyle alay etse de işine
geldiği zaman ikiyüzlülük yaparak o da bu hileye başvurur, 40 yıl önce Old England'da Amerika'daki köle ticaretine hararetle karşı çıkılıyordu, hatta köle çalıştırarak üretilen şekeri kullanmak
günah saylıyordu. Fakat Amerika'daki kölelere vurulan zincir kelepçe ve köstekleri Sheffheld ve Birmingham'da imal edenler, o dindar ve hümanist beyefendilerden başkası değildi. Daha 25 yıl geçmişti ki köle çalıştıran Amerikalılara yakınlık bile duymaya başladılar ve bunun kanıtı olarak Alabama'yı silahlandrdılar. 50'li yıllarda ayni şekilde Fransız siyasetinde Plombieres görüşmeleri
ve Orsini'nin bombalarıyla farklı görüşler başlamıştı. Roma da halâ iki Fransız sefirinin bulunması bu durumu en çarpıcı biçimde göstermektedir.
* İngiltere, Amerika İç Savaş'nda Güneyliler hesabına bazı savaş gemilerini,
bu arada Alabama'yı da, silahlandırdı. Kuzeylilerin zaferinden sonra Washington hükümeti İngiltere'den bu nedenle savaş tazminatı istedi. -çn.
* Sardinya'nan önderliğinde İtalya'yı birleştirmeyi amaçlayan İtalyan devlet
adamı Cavour' un Temmuz 1858'de Fransa'nin desteğini kazanmak için a III.
Napolyon ile yaptığı görüşmeler -çn.
*Orsini, Felice (1819-1858). Genç İtalya