Avenoir (@Aven0ir) Yorumları - 1000Kitap

Avenoir

@Aven0ir

Göylərdə dənizdən danışırlar..

1 Şubat

55 okur puanı

Kasım 2021 tarihinde katıldı

131Kitap 30Takip edilen 44Takipçi 1İnceleme 420Alıntı 14İleti

Avenoir

, bir kitap okudu

10/10

·368 syf.·

Beğendi

·

28 günde okudu

·

2023 18. kitabı

Ölü Evdən Qeydlər

Fyodor Dostoyevski

8.1/10 · 18,6bin okunma

Dostoyevski 1.Nikolayın basqıcı rejiminə qarşı çıxanlardan biri olması səbəbi ilə həbs olundu. Mənə belə oxuxuqda ağır gələn bir kitabın içindəki hadisələri o yaşamışdı. Çox ağır deyil? Özünü təmizə çıxarmaq haqqı belə tanımadan günahlandırılmaq? Allahdan Dostoyevski güclü birisi idi. Ya da güclü olmağa məcbur idi. Dostoyevski həbsxananı "ölülər evi" adlandırmışdı. Yaxşı məhz niyə ölülər evi? "Öte yandan kim bu mahvolmuş kalplerin derinlerine inip bütün dünyadan saklanmış şeyleri okuduğunu söyleye bilir ki? Bu mümkün değil." Dostoyevski ordakıları " ölülər " adlandırsa belə insanların və özünün yaxşı olmasına dair ümidini hələ də itirməmişdi. Mən Dostoyevskidən fərqli olaraq, çoxdan itirmişdim. "İşte her yerdeki gibi, burda da kötü insanların yanında iyileri de bulunur.. Kim bilir? Belki bunlar da Ötekilerden, yani duvarların dışındakilerden daha kötü deyildirler". "Zulüm bir alışkanlıktır;insanda bu alışkankığın kökleşmesi, sonunda hastalığa dönüşmesi mümkündür." Yəni, ən yaxşı bir insan belə alışqanlıqla, sanki bir heyvan imiş kimi qəddarlaşıb, cani bir o qədər axmaq ola bilər. "işkencenin tohumu her kişide vardır. Ama bu hayvanca duyguların her insandaki gelişimi bir deyildir. Bu duyguları, diğer tüm duygularını örtmüş olanlar, korkunç, iğrenç insanlardır." İşgəncələrin iki növü var :Könüllü və məcburi Könüllü işgəncəçi şübhəsiz ki, o birisindən daha hürkütücü və iyrəncdir. Amma insanlar o birindən daha çox çəkinirlər ;həm də iyrənərək, dəhşətlə, hətta fərqinə belə varmadan qorxu içində çəkinirlər. Dostoyevski ölülər evindəkiləri öz bilincində bir neçə qrupa ayırmışdı. "Temiz, saf gevezeler, sessizler, iyiler, kötüler, somurtkanlar ve güleryüzlü olanlar. Tabi, bir de umudunu büsbütün kaybetmiş olanlar vardı." Umudunu kaybetmek.. O anda ruhu ne derin deyişiklikler geçirmişti, kim bilir? Dostoyevskiyə görə bir məqsəd və içində bu məqsədə çatma istəyi olmadan heç kim yaşaya bilməz. Və məqsədsiz, ümidsiz yaşayanlar da gec - tez çox qorxunc bir canavar olarlar. Özünü təcrid etmə və yaxud təcrid olunmaya da toxunmuşdu incəliklə, bunu çox yaxşı bacarmışdı : "İnsanın ait olmadığı bir çevrede yaşamasından feci bir şey olamaz. Minlərcə insanın içində yalnız ola bilərmi insan? " Yüzlerce arkadaş arasında bulunduğum halde, kendimi ne kadar derin bir yalnızlık içinde hissetdiyimi hatırıyorum." Əvvəl- axır bu yanlızlığı da sevməyə başlayır insan, bunu da hesaba qatmışdı halbuki. Yalnızlığa məhkum ikən yalnızlığa aşiq olmuşdu. Ölülər evindəki" ölüləri "qruplara ayıranda, bir qrupu yaddan çıxarmışdı;" Bu hər şeyə qarşı təmamilə reaksiyasız, ilgisiz bir qrup idi." Bir nəfərdən ibarət qrup ola bilərmi? Olar, olar, çox güman mən o qrupa aid olardım. Beləcə bir Dostoyevski kitabının da

Ölüler Evinden Anılar sonuna gəldik. Kitabı oxuduğum müddətdə, Dostoyevski həbsxanada yaşadı, ümidini itirmədi, hətta keçmişindən etdiyi səhvləri bir də etməyəcəyinə dair özünə söz verdi və azad oldu, mən isə kitaba həbs oldum. Sürgün və cəzalar davam edir. Nə vaxt bitəcək? Cavabı müəmmalı..