Sefiller benim için hem çok etkileyici hem de sabır isteyen bir okuma deneyimiydi. Yaklaşık 4 ayda bitirdim çünkü kitap yalnızca bir hikâye anlatmıyor; aynı zamanda dönemin Fransa’sını, toplumsal yapısını ve siyasi olaylarını da uzun uzun aktarıyor. Özellikle savaş ve tarih anlatılarında zaman zaman koptuğumu hissettim, bazı bölümler hikâyenin akışını yavaşlatıyordu.
Ama buna rağmen kitapta en çok etkilendiğim şey karakterlerin derinliği oldu. Özellikle Jean Valjean karakterinin dönüşümü çok güçlüydü. Başta yalnızca hayatta kalmaya çalışan biri gibi görünürken, zamanla vicdanı, merhameti ve insan olmanın ağırlığını taşıyan çok katmanlı bir karaktere dönüşüyor. Onun yaşadığı değişim, kitabın en unutulmaz taraflarından biriydi.
Victor Hugo sadece bir roman yazmamış; adalet, yoksulluk, vicdan ve insanın kendini yeniden yaratabilmesi üzerine büyük bir hikâye kurmuş. Uzunluğu göz korkutabilir ama bitirdiğimde iyi ki okumuşum dediğim, iz bırakan kitaplardan biri oldu.