İslamiyeti geri kalmışlığın sebebi saymak, ya kitleleri dinden koparmak için düşünülmüş bir tuzaktı, ya islamiyetle hristiyanlık arasındaki derin nazara almadan sırf ecnebileri taklit gayretkeşliğiyle düşülen bir büyük hata idi ya da koyu bir cehaletti.
Ümmetini “ beşikten mezara kadar ilim tahsil etmek”le mükellef kılan Peygamber efendimizin varisi sayılan alimler için mektep ve medrese tahsili, sadece ilmin başlangıcıdır. Bu itibarla, Bediüzzaman’ın tahsil süresine bakıp ilmi kifayetinden şüpheye düşmemek gerekir.