Tercümani Ahsas
@Beyaza
1 okur puanı
Ekim 2022 tarihinde katıldı
tanrısal yaslanmalarFelsefe
Stoacılar arasında önemli bir isim haline gelmiş Seneca'nın bir nevi tanrısal "öngörüsüyle" dünya üzerindeki (aynı zamanda yaşamdan sonrasındaki) "tanrısal adil düzenden" bahsettiği oldukça kısa bir kitabı elime aldığımda sanırım kendimde baskın olarak gördüğüm, insanın doğa ile ilişkisinin stoacı felsefedeki yansımasını Seneca'dan dinlemeyi istemekti.
Stoacılığı tek bir cümleyle ifadeye zorlansam sanırım şunu derdim: Tanrısal bir yargıya dayanan ahlakın kaynaklık ettiği ve iradenin güdülediği sürekli bir inançla eylem halinde bulunmaktır. Kitabın tek cümlelik özeti de bu, bana göre.
Seneca, tekrar ifadelere çok sık yer vermiş, genel olarak tüm stoacı düşünürlerde denk gelinen bir durum olabiliyor bu. Aynı yargıları farklı yollardan, sadece gidişatı değiştirerek tekrar tekrar sunuyor. Okurken "tamam bunu anlamıştım zaten, başka bir şey yok mu" siteminde bulunabilirsiniz en başta. Oysa ki kitap çok kısa, saygısızlık etmek istemem ama bence kitap en fazla ve en iyi ihtimalle 20 sayfalık falan olurmuş bu tekrarları çıkardığımızda.
Tanrı ve doğa arasındaki uyumu, hiyerarşi ve bağlantıyı unutmayalım diye, hatta bak bu dünyanın öbür tarafı da var kuzum tadında cümlelerle tekrar tekrar ifade ediyor. Kitabın bana en uzak olan tarafı da bu zaten. Seneca, kitapta sıklıkla Tanrının insanları sınama stratejisini sunuyor. Fakat bu strateji size pek yabancı gelmeyecektir, bankta oturan emekli bir amcaya sorsanız ki Tanrı kimi sınar ve neden sınar diye, aşağı yukarı Seneca'nın söylediğini söyleyecektir. Bu, elbette Seneca'yı küçümsemek değil, üstten bakışla yargılama da değil. Sadece bana uymayan ve kendimce bugüne uyarlayamadığım temelsiz bir görüşü bu şekilde izah etmeyi tercih ediyorum. İyi olanların sürekli çaba ve mücadeleyle uğraşması karşısında kötülerin bu dünyada bir eli
Tercümani Ahsas
"Peki bana neden ters geliyor onu söyleyeyim kısaca. İnsanların başına gelenlerde tanrısal bir yorum veya değer aramasının sebebi, diğer ihtimali görmekten ısrarla kaçınma isteğidir." Ben buna hiç katılmıyorum açıkçası hatta İslam alimlerinin penceresinden bakılırsa onların çoğu soğuk mantık zincirleriyle bunu kanıtlarlar. Ve açıkçası bu cümlenin bir ardındaki cümlede ilginç ağır bir itham var değişik bir nefret söylemi gibi algıladım. Belki de mizacınız böyledir. Bana biraz hissi bir görüş gibi geldi. Bireysel yaşanmışlıklardan süzülmüş bir şey gibi...