Tanrısal Öngörü
SenecaYazar:
Seneca
Çevirmen:
Çiğdem Dürüşken
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
99
Basım Tarihi:
Ekim 2017
İlk Yayın Tarihi:
1997
Yayınevi:
Alfa Yayınları
Orijinal Adı:
De Providentia
Orijinal Dil:
Latince
ISBN:
9786051069739
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Tanrısal Öngörü
826 okunmaAlfa Yayınları · Ekim 2017 · 99 s.
Tanrısal Öngörü
112 okunmaKabalcı Yayınevi · Aralık 2007 · 85 s.
Tanrısal Öngörü Üzerine
68 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2025 · 144 s.
Tanrısal Öngörü
55 okunmaŞule Yayınları · Kasım 2009 · 69 s.
Tanrısal Öngörü
18 okunmaKabalcı Yayınevi · 1997 · 104 s.
Tanrısal Öngörü
19 okunmaKabalcı Yayınevi · Temmuz 2020 · 91 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Seneca Devlet adamı ve filozofluğunun yanı sıra Roma tarihinin en önemli söylev ustalarından ve tragedya yazarlarından biridir. Stoa öğretilerini içeren çok sayıda düşünce metni, mektup ve tragedya yazmıştır.
Tanrısal öngörü isimli eserinde diğer eserlerinde de olduğu gibi döneminde yaşamış kişilerle konuşur Seneca. Bu bağlamda stoa felsefesinin genel öğretilerini kabul edip bu felsefeye sonsuz inanç besleyen Lucilius ile konuşur eserinde. Lucilius ona şöyle sorar: ''Dünyamızı tanrısal öngörü yönetiyorsa neden hala iyi insanların başına bazı kötülükler geliyor?''
Fakat Seneca onu reddeder.''İyi insanın başına hiçbir kötülük gelmez, karşıtlar birbirine karışmaz.'' der. Nasıl gökyüzünden düşen şiddetli yağmurlar denizin tadını değiştirmezse felaketler de cesur insanların ruhlarını altüst edemezler. Çünkü der, ruh kendi konumunda kalır ve her ne olursa onu kendi rengine döndürür. Çünkü ruh bütün dış şeylerden daha güçlüdür.
Seneca’nın bahsettiği somut olarak bir kötü olayın iyi insanın başına gelmemesi değildir. Gelebilir… Fakat iyi insan onu felaket olarak değil de bir deneme olarak sayar. Zorluklardan ve güçlüklerden korkup kaçmaz, yazgıdan yakınmaz başına gelen denemelerden daha iyi bir insan olarak çıkar. Çünkü “neye katlandığı değil nasıl katlandığı önemlidir.”
Kitapta; zorlukların iyi insanların başına geldiğini,- zorluklar kaşsısında insanların sınırlarını zorlaması gerektiğini ve insanı olgunlaştıran şeylerin onun yaraları olduğunu özelikle vurguluyor.
Tanrı'nın iyi insanlara birçok keder, ıstırap, acı verdiğini buna zıt olaraktan kötülerin ise dünyada ödüllendirildiğini ve bunun asıl nedeninden bahsetmiştir.
Ayrıca insandaki iyi erdemlerin meydana çıkabilmesi için ;hastalık, yoksulluk ve kayıpların yaşanması gerektiğine inanmıştır.
Zorlukların seçilmiş ve soylu
Seneca stoacılık felsefesini benimsemiş; Tanrı, doğa, insan ilişkileri ve yaşam hakkında sunduğu etkileyici bakış açısı ile bana karşıma çıkan iyi veya kötü hiçbir şeyi abartılı duygularla yaşamamam gerektiğini öğreten seçkin bir felsefeci. Aslında kendi tecrübelerimle farkındalık geliştirdiğim ama yaşamıma indirgemekte zorlandığım çoğu davranışı yumuşak anlatımı sayesinde benimsememi sağladı diyebilirim.
Peki bu kitabında ne anlatıyor? Lucilius'un Dünya tanrısal öngörü ile yönetiliyorsa neden iyi insanların başına türlü felaketler geliyor ve tanrı buna izin veriyor sorusu ile başlamış ve bu soru üzerine yazılmış kısa bir kitap. İslam dininde benimsediğim Allah iyi kulunu sınar, başına gelende vardır bir hayır, yakınlaştırıyorsa ve uzaklaştırıyorsa bil ki senin iyiliğin için öğütlerine paralel bir felsefeye hakim. Felaketler, yoksulluk ve bunun gibi birçok dezavantajlı durumun iyi ve erdemli insanların başına gelebileceğini savunuyor. O insanların daha çok pişip daha güçlü olduklarını ve Tanrıya daha çok yaklaştıklarını söylüyor. Ve bunun sonucunda cesaret gerektiren, dünya hazzından ayıran bütün işlerin başında iyi insanlar olacağını öngörüyor. Yani felaketin iyi insanın elinde iyiliğe, kötü insanın elinde ise kötülüğe yol açacağını savunuyor.
Peki ben de şunu sorgulamak istiyorum. Felaketler iyi insanların başına geldiği için mi bu durum böyle yoksa felaketlerin insanı savunmasız bırakması, insanı iyiliğe ve hırs kibir gibi kavramların törpülenmesine teşvik ettiği için mi savunulan düşünce oluşmuş? Doğuştan ferahlık içinde olan kişiler rahatlık ve bunun verdiği kibirle kötülüğü tercih edebiliyor. Doğuştan dezavantajlı olan kişiler de kibir ve kötülükle değil temel ihtiyaçlarını giderebilme güdüsüyle daha ılımlı bir yaşam sürüyor. İki tarafın da tam tersi durumlarda
Seneca bu kitabında öğrencisinin sorusu üzerine 'Tanrıların davasını üstleneceğim' diyerek Stoa felsefesinin üç ana kavramı üzerinde çok yönlü söylevlerde bulunuyor; Talih(fortuna), Kader(fatum) ve Tanrısal Öngörü(Providentia).
Kitap 6 parça halinde ele alınmış. Bunun sebebi ise hitabet sanatının inceliklerini barındırıyor olması. Çünkü soruya direkt olarak verilecek cevap mevzuya dair açık çok fazla açık kapı bırakacağından dolayı oluşabilecek soruları cevaplaya cevaplaya inşa edilmiş bir şekilde işleniyor.
Kitapta farklı bölümlerle işlenen konu; öncelikle insanı nasıl düşünmesi, bakması gerektiğine yönelik örneklerle güçlendirdiği anlatılar yer alıyor. Bakış açısı daha bütünsel bir hal aldığında ; iyi-kötü, yaşam-ölüm, gerçek mutluluk gibi kavramlar tekrar yorumlandığında, kişi farkında olmadan kendiliğinden bir cevaba yöneliyor. Örneğin iyi dediğimiz şey nedir? Bir kişi zengin ise, güzel ise üstün müdür, talih ona iyi şeyler mi bahşetmiştir? Tarihteki nice üstün kişiler fakirlik ve yokluk içerisinde türlü zulümler altında yaşamıştır, bu kişilere acıyabilir miyiz, ne bahtsızlarmış diyebilir miyiz, bu kişiler ölümü neden kolaylıkla karşılamıştır? Eğer sadece madde dünyasına inanıyorsak, ruhun ölümsüzlüğüne ve gerçek olanın bu dünya olmadığına inanmıyorsak bu sorunun cevabı evet olabilir. Bu sebeple kitabın en başında Seneca öğrencisi için Tanrının varlığı üzerine ve evrenin bir tesadüfler zinciri ile yaratılamayacağına yönelik anlatımlarda bulunuyor.
Seneca, Stoa felsefesinin önemli isimlerinden. Ailesinin varlıklı olması sebebiyle önemli felsefecilerden ders almıs ve bilgelik sevgisi yüzünden genc yasta felsefeye yönelmiştir. Stoa ve kinik akımlarından etkilenen ve bu öğretilerle yasamını değiştiren Seneca nın durumu babasını rahatsız eder ve önce Pompei sonra Mısır a gönderilir. Yasamı sürgüne geçen, Roma ya özlem duyan Seneca Nero nun imparatorluğu döneminde gelir ancak imparatorluk bünyesinde görev alır ve kendi yaşamına cekilmek ister. Benimsediği öğretisinden uzak bir yasamdır çünkü. İS 65 yılında imparator Nero nun emri ile damarlarını keserek intihar eder. İntiharı şaşırtmasın. Ona göre fazla yaşamak ölümün süresini uzatmaktan başka bisey değildir. Ve insan yaşamdan ayrılmak için bir ölüm biçimi seçebilir.
Seneca felsefesini üç kavram üzerinden açıklar: Kader, talih ve tanrısal öngörü. Genel olarak tanrısal öngörü kavramı üzerinde yoğunlaşır. Tanrısal öngörü üzerinde durulmasının nedeni ise Lucius'un Stoacılığı benimseyen, tanrının varlığını kabul eden ama hala anlayamadığı bir soruya yanıt niteliğinde. Soru ise: Tanrısal öngörü olduğu halde neden iyi insanların basına birtakım felaketler gelir?
Bu soruyu "tanrıların davasını üstleneceğim" cümlesiyle altı maddede açıklar. Açıklamaları sizi düşündüren, belki inancınızı destekleyen yer yer tatmin eden bazen boşluklar oluşturan cinsten olabilir.
Hala güçlü bir öğreti olarak duran Stoacılığı Seneca dan bir okuyun derim. Seneca
Senecatanrısal yaslanmalarFelsefe
Stoacılar arasında önemli bir isim haline gelmiş Seneca'nın bir nevi tanrısal "öngörüsüyle" dünya üzerindeki (aynı zamanda yaşamdan sonrasındaki) "tanrısal adil düzenden" bahsettiği oldukça kısa bir kitabı elime aldığımda sanırım kendimde baskın olarak gördüğüm, insanın doğa ile ilişkisinin stoacı felsefedeki yansımasını Seneca'dan dinlemeyi istemekti.
Stoacılığı tek bir cümleyle ifadeye zorlansam sanırım şunu derdim: Tanrısal bir yargıya dayanan ahlakın kaynaklık ettiği ve iradenin güdülediği sürekli bir inançla eylem halinde bulunmaktır. Kitabın tek cümlelik özeti de bu, bana göre.
Seneca, tekrar ifadelere çok sık yer vermiş, genel olarak tüm stoacı düşünürlerde denk gelinen bir durum olabiliyor bu. Aynı yargıları farklı yollardan, sadece gidişatı değiştirerek tekrar tekrar sunuyor. Okurken "tamam bunu anlamıştım zaten, başka bir şey yok mu" siteminde bulunabilirsiniz en başta. Oysa ki kitap çok kısa, saygısızlık etmek istemem ama bence kitap en fazla ve en iyi ihtimalle 20 sayfalık falan olurmuş bu tekrarları çıkardığımızda.
Tanrı ve doğa arasındaki uyumu, hiyerarşi ve bağlantıyı unutmayalım diye, hatta bak bu dünyanın öbür tarafı da var kuzum tadında cümlelerle tekrar tekrar ifade ediyor. Kitabın bana en uzak olan tarafı da bu zaten. Seneca, kitapta sıklıkla Tanrının insanları sınama stratejisini sunuyor. Fakat bu strateji size pek yabancı gelmeyecektir, bankta oturan emekli bir amcaya sorsanız ki Tanrı kimi sınar ve neden sınar diye, aşağı yukarı Seneca'nın söylediğini söyleyecektir. Bu, elbette Seneca'yı küçümsemek değil, üstten bakışla yargılama da değil. Sadece bana uymayan ve kendimce bugüne uyarlayamadığım temelsiz bir görüşü bu şekilde izah etmeyi tercih ediyorum. İyi olanların sürekli çaba ve mücadeleyle uğraşması karşısında kötülerin bu dünyada bir eli
İnsanların kötü yazgısı, tanrıların onları sevmediği anlamına gelmez!
Felsefenin yanı sıra bilimle, şiirle uğraşarak yaşamını sürdüren Seneca , topluma ters düşen yaşantısından dolayı sürgünler yemiş hatta ölüme bile mahkum edilmiştir. İmparatorlar ölür ve yenileri gelir.
Gelen yeni imparatorlardan biri olan Nero onu affeder ve onu yanına aldırır. Ne var ki bu da iyi sonla bitmez; Nero’ya karşı düzenlenen bir suikast girişimine onun adı karışır ve imparator kendini öldürmesini emreder. Bütün yaşamı boyunca ölümün hiçe sayılması gerektiğini savunmuş olan Seneca bu emri hoşgörü ile karşılar ve damarlarını keserek intihar eder.
Böyle erdemli bir felsefeciden geriye kalan muhteşem eserlerden sadece biri olan 
Tanrısal Öngörü T…
Eser, Lucilius’un yazara sorduğu şu soru ile başlar: “Dünyamızı tanrısal öngörü yönetiyorsa neden hâlâ iyi insanların başına bir takım kötülükler gelir?”
Seneca, eserini bu soru üzerine kaleme alır. İnsan ve Tanrı arasında dostluk gibi sıkı bağ olduğunu nasıl ki bir babanın çocuklarını sert bir şekilde eğitip erdemli olmasını istiyorsa Tanrının da iyi insanları kendisi için yetiştirdiğini ve zorluklarla karşılaştırarak daha sağlam olmasını istediğini belirtir.
İyi insan, güçlüklerle karşılaşınca pes eden değil aksine güçlüklerle sonuna kadar mücadele eden insandır. Ancak bu şekilde bir insan kendini tanıyabilir ve yaşamını devam ettirebilir.
Kitabı sıkılmadan severek ve de merak ederek okudum. Hoşuma giden en önemli yönü okuduğum baskının bir yüzünün Latince bir diğer yüzünün de kitabın çevirisini içermesidir.
Okunması gereken bir felsefeci ve de okunması gereken bir eser.
Seneca , topluma ters düşen yaşantısından dolayı sürgünler yemiş hatta ölüme bile mahkum edilmiştir. İmparatorlar ölür ve yenileri gelir.
Gelen yeni imparatorlardan biri olan Nero onu affeder ve onu yanına aldırır. Ne var ki bu da iyi sonla bitmez; Nero’ya karşı düzenlenen bir suikast girişimine onun adı karışır ve imparator kendini öldürmesini emreder. Bütün yaşamı boyunca ölümün hiçe sayılması gerektiğini savunmuş olan Seneca bu emri hoşgörü ile karşılar ve damarlarını keserek intihar eder.
Böyle erdemli bir felsefeciden geriye kalan muhteşem eserlerden sadece biri olan Tanrısal Öngörü T…
Eser, Lucilius’un yazara sorduğu şu soru ile başlar: “Dünyamızı tanrısal öngörü yönetiyorsa neden hâlâ iyi insanların başına bir takım kötülükler gelir?”
Seneca, eserini bu soru üzerine kaleme alır. İnsan ve Tanrı arasında dostluk gibi sıkı bağ olduğunu nasıl ki bir babanın çocuklarını sert bir şekilde eğitip erdemli olmasını istiyorsa Tanrının da iyi insanları kendisi için yetiştirdiğini ve zorluklarla karşılaştırarak daha sağlam olmasını istediğini belirtir.
İyi insan, güçlüklerle karşılaşınca pes eden değil aksine güçlüklerle sonuna kadar mücadele eden insandır. Ancak bu şekilde bir insan kendini tanıyabilir ve yaşamını devam ettirebilir.
Kitabı sıkılmadan severek ve de merak ederek okudum. Hoşuma giden en önemli yönü okuduğum baskının bir yüzünün Latince bir diğer yüzünün de kitabın çevirisini içermesidir.
Okunması gereken bir felsefeci ve de okunması gereken bir eser.DayanmakFelsefe
Kitapta Tanrının iyi insanı değer verdiği için sınadığını, terbiye ettiğini, kötü insanlara da hakiki olmayan bir mutluluk verdiğinden söz ediyor Seneca.
Mantık olarak doğru iyi insan adeta hamur gibi yoğruldukça şekil alıyor, anlam kazanıyor. Ancak tüm bunlara rağmen bu kadar zorluk yaşamak şu kısacık ömürde? Küçük mutluluklar olmasa dayanılmayacak dertler de yok mu dünyada? Bu imtihanın ödülünü alacak olmanın sabırıyla dayanıyor insan.
9/10
2016 59. kitabı
Geç dönem stoacılığın önemli ismi Seneca, eserinde, "tanrısal öngörü varsa, neden iyi insanların başına kötü şeyler gelir?" sorusuna cevap veriyor.
Stoacı öğreti ile ilgili güzel bir kitaptır.
Puan vermedi·99 syf.·
2022 2. kitabı
Seneca, bu kitabında Tanrı’nın iyi insanlara birçok keder, ıstırap, acı verdiğini kötülerin ise dünyada ödüllendirildiğinden ve bunun asıl nedeninden bahsetmiş. İyi insanlara kendilerini denemek için fırsatlar tanıdığını ve ancak bu şekilde insanın gerçek potansiyelinin anlaşılacağından söz ediyor. Tanrı’nın iyi insanları kendisi için hazırladığını pişirdiğini eklemiş. Bu durumu savaş esnasında en önemli ve zor görevlere en iyi askerlerin gönderildiğini örnek vererek açıklamış.
Yaşamı boyunca dert, hastalık, keder, ayrılık çeken birinin ve buna rağmen elinden gelen en iyisi için çabalayan bu insanın, Seneca, sözlerini yabana atmamak gerektiğini düşünüyorum.
Hayat karşısında zorluklarla mücadele eden ve bir yerlere gelmek için tırnaklarıyla kazıyan , uğraşan her insanın okuması gereken bir baş ucu kitabı.
Bir tanrı varsa başımıza gelen tüm bu acılar ne için ? Rahmet sahibi bir tanrı neden kullarına eziyet etmektedir. Yazar kendi inanç ve düşünce dünyasında oldukça güzel bir şekilde açıklamış.
Bazı şeylere inansakta inanmasakta gerçekten motive edici
Yazar Hakkında
SenecaYazar · 25 kitap
Roma’ya küçük yaşta teyzesi tarafından getirilmiş ve Mısır valisinin eşi olan bu kudretli kadının gözetiminde büyümüştür. Babası atlı sınıfına (equites) üyedir ve derlediği söylevlerle Latin edebiyatında Rhetor Seneca ve Stoacı ahlak görüşleriyle tanınan Seneka, ahlakın temeline doğaya uygun yaşama ilkesiyle, bir bilge idealini yerleştirmiştir. Zamanın toplumunu bir vahşi hayvanlar topluluğu olarak gören Seneka, bilge kişisini, kendi kendine yeten, hazza olduğu kadar eleme karşı da duygusuz, korku bilmez, evrenin gerçek efendisi, erdemi özgür iradesinin sonucu olan ve ölümden korkmayan kişi olarak tanımlamıştır.
Her ne kadar Stoacı maddeciliği benimsemiş olsa da, Tanrı'nın aşkın olduğunu öne süren Seneca, pratik felsefeyi öne çıkarmış ve gerçek erdemle değerin, dışarıda değil de, insanın içinde olduğunu belirtmiştir. Ayrıca harici iyiler ve zenginliklerin, insana mutluluk sağlamayacağını da söylemiştir.
Seneca, ailesinin varlıklı olması sayesinde ünlü felsefeciler ve söylev ustalarından (rhetor) eğitim almış ve bilgelik sevgisi yüzünden genç yaşta retorikten (söylev sanatı bilgisi) sıyrılmış ve felsefe eğitimine ağırlık vermiştir. Pythagorasçı Sotion’dan dersler alarak onun gibi etyemez olmuş ve ruhun ölümsüzlüğüne inanmıştır. Daha sonra Attalus’a bağlanıp güzel kokulardan, şaraptan, istiridye ve mantar yemekten ve yumuşak bir yatakta uyumaktan vazgeçmiştir. Kynik Demetrius’u ve Papirius Fabianus’u da hararetle dinleyen Seneca’nın felsefeye olan aşırı düşkünlüğü babasını telaşlandırmıştır; çünkü İmparator Tiberius gençliği saran bu felsefe akımlarına hiç sıcak bakmıyor, garip kılıklı ve tavırlı bu kişileri Roma’dan uzaklaştırıyordu. Ayrıca Seneca’nın, yaptığı perhizlerden dolayı zaten narin olan bünyesi daha da bozulmuştu, sağlığı iyice kötüye gidiyordu. Babası, oğlunun sağlığını düzeltmek ve felsefeden uzaklaştırmak için onu ilk önce Pompei’ye, sonra Mısır’a gönderdi. Roma’ya MS 31 yılında dönen Seneca, kendini siyasete verdi ve quaestorluk (idam cezası vermeye yetkili hakim) elde ederek mahkemede avukatlık yapmaya başladı. Quaestor oldu, senato üyeliğine seçildi. Fabianus’tan öğrendiği keskin çelişkiler içeren, imalarla dolu kısa cümleli ifadeler kullanmada oldukça başarılıydı. Kıskanç İmparator Caligula’nın deyimiyle “kum taneleri” gibi akıp giden üslubu ölüm nedeniydi. Böyle başarılı bir konuşmacının kendi Roma’sında yeri yoktu. Ancak saraydaki bazı kişiler Seneca’nın hasta bir insan olduğunu ve çok az bir ömrü kaldığını söyleyerek İmparatoru zor ikna etti ve ünlü bir düşünürün yaşamını bağışlattı. İmparatoriçe Messalina, Caligula and Agrippina'nın kızkardeşi Julia Livilla ile Seneca arasında bir ilişki olduğuna ilişkin dedikodular çıkarınca, Seneca MS 41’de Korsika’ya sürgüne yollandı. Livilla ise öldürüldü. Seneca sürgündeki yaşamını felsefe yapıtları yazarak, bilim ve şiirle uğraşarak geçirdi. İlk yıllar kolay geçti, ama sonraki yıllarda Roma’ya dönme arzusu yüreğini iyice kaplayınca, Cladius’un azatlısı Polybius’a kardeşinin ölümünden dolayı yazdığı Ad Polybium De Consolatione (Polybius’a Teselli Üzerine) başlıklı yazısında hem ona hem de imparatora adeta yalvarmıştır. Ayrıca yine aynı ruh durumuyla annesine yazdığı Ad Helviam Matrem De Consolatione (Annem Helvia’ya Teselli Üzerine) yazısında da annesinden çok kendini teselli eder gibidir. Bütün bu yakarılarına karşın Seneca Roma’ya ancak Livilla’nın kardeşi Agrippina zamanında dönebilmiştir. Genç Prens Neron’un annesi Agrippina, tanınmış bir edebiyatçının, oğlunun eğitiminde önemli bir rol oynayacağını düşündüğü için Seneca’yı sürgünden çağırtmıştı. Neron’un tüm eğitimini üstlenen Seneca, ona çağının önemli kültür konularıyla ilgili dersler vermiş, ancak Agrippina’nın felsefeye pek sıcak bakmaması nedeniyle bu konulardaki derslerine bazı kısıtlamalar getirmek zorunda kalmıştır. M.S 54 yılında Claudius öldüğünde Neron on altı yaşında İmparator ilan edilince, Seneca muhafız kıtası komutanı Afranius Burrus ile birlikte idarede söz sahibi olmuştur. Ama filozoflara yakışmayacak yaşam tarzı ile savunduğu düşünceler uyuşmadığı için hakkında dedikodular çıkmasına engel olamamıştır. Bu arada Neron tümüyle anormal davranışlar içine girmiş ve annesi Agrippina’yı öldürtmüştür. Bunun ardından Burrus’un zehirlenerek öldürülmesi Seneca’yı saray yönetiminde tek başına bırakmıştır. Bunun üzerine tüm servetini imparatora bırakarak özel yaşamına çekilmeye karar veren Seneca, bu düşüncesini Neron’a açmış, ancak reddedilmiştir. İS 64’te meydana gelen büyük Roma yangınından sonra bu önerisini yinelediği halde imparator tarafından ikinci kez reddedilmiştir. Ancak Seneca bu kez kararlı davranmış, Neron’dan aldıklarının bir kısmını geri vererek siyasetten ayrılmıştır.
M.S 61-65 yılları Seneca’nın kendini tümüyle felsefeye verdiği en verimli dönemi oldu. Ancak M.S 65’te C. Calpurnius Piso’nun başı çektiği, Faenius Rufus, Plautus Lateranus ve şair Lucanus'un adının karıştığı Neron’a karşı düzenlenen bir suikast girişimine onun da adı karıştığı için, İmparator tarafından kendini öldürmesi emri verildi. Bütün yaşamı boyunca ölümün hiçe sayılması gerektiğini savunmuş olan Seneca, bu emri metanetle karşıladı ve M.S 65’te damarlarını keserek intihar etti.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Lucius_Ann...
