İnsan, yeryüzünün ve yeryüzündeki yaşamın efendisidir,' der Robinson. 'Sözlerle değil, kendi hayatıyla, yaptıklarıyla iz bırakır. İnsan, insanın dehası, bilge aklı ve sağlam idaresi doğanın tüm karanlık güçlerinden üstündür.
Tanrı'ya ve insanlarınıza karşı dürüst olmak istiyorsanız suçluları başka yerlerde aramayın. Tüm mezheplerin ikiyüzlülerinin yaptığı ve yapmaya devam ettikleri gibi bilimi, felsefeyi veya entelektüelleri suçlamayın.
Genel olarak kitaba dair kanılarım: Ne yazacağımı, Dostoyevski'ye olan duygularımı nasıl ifade edeceğimi bilemiyorum.Bu kitaba nasıl bir inceleme yapacağım konusunda kendi kendime düşünürken "sen kim, bu kitaba inceleme yapmak kim," dedim. Onun için de o dönem ilk kitabı olan İnsancıklar'ı eleştirmenlik yapan Belenski'ye sunan Dostoyevski'nin Belenski'den aldığı tepkiyi paylaşmak istiyorum sizinle:
"Ve işte... beni onun yanına götürdüler. Belinski’yi birkaç yıl önce heyecanla okumuştum, ama bana ürkütücü ve sert gelmişti ve benim İnsancıklar’ımla alay edecek diye düşünüyordum. Beni çok saygılı ve ağırbaşlı bir şekilde karşıladı; ama daha bir dakika bile geçmeden her şey bambaşka oldu... Ateşli ateşli, alevli gözlerle konuşuyordu. “Siz kendiniz anlıyor musunuz?” diyordu bana tekrar tekrar, alışkanlığı olduğu üzere bağırarak, “Ne yazmış olduğunuzu anlıyor musunuz?.. Bütün bu korkunç gerçeği, bizlere göstermiş olduğunuz bu gerçeği siz mi düşündünüz? Olamaz, sizin gibi yirmi yaşında birinin bütün bunları anlamış olmasına imkân yok... Gerçeği keşfetmiş ve bir sanatçı olarak ilan etmişsiniz, size bir yetenek verilmiş, yeteneğinizin değerini bilin ve emin olun, siz büyük bir yazar olacaksınız.”
Üstelik ne diye yaşayacaktı?... Hangi hedefe gözlerini dikecekti!... Didinmesi için bir nedeni var mı idi!... Var olmak için mi yaşayacaktı? Ama o, eskiden de bir umut, bir ideal, hatta bir hayal uğruna varlığını bin defa feda etmeye hazır değil mi idi? Sadece var olmak, ona hiçbir zaman yetmemişti. Hep daha fazlasını istemişti. Belki de arzuları ve tutkuları çok güçlü olduğu için, kendini öteki insanlardan daha üstün bir insan olarak düşünmüştü.
