Kitap gerçekten kalınlığının hakkını veren sarsıcı bir eser doğrusu. Ve uzun soluklu, kuruluktan uzak doyurucu bir eser okuduğumu farketmemiştim bu güne kadar. Nasıl bir incelemenin ortaya çıkacağını kestiremiyorum şimdiden sanırım bunda kitabın bende derin etki bırakmasının payı olduğunu düşünüyorum. Nitekim romanı okuduğumda vücudumdan soğuk ürpertilerin geçtiğini hissetmedim değil.
Gelgelelim kitaba: Roman türünün 2. babası sayılan Dostoyevski Suç ve Ceza’nın temeline mayın gibi bir kriz yerleştirmiştir ve bu krizin patlaması başkarakter Rodion Romanoviç Raskolnikov’un hayatını kökten sökerek geri dönülemez bir kabusa çevirmiştir.
Eser bir hukuk öğrencisi olan ve babasının vefatından sonra sefaletin altında ezildiği için okulunu bırakmak zorunda kalan annesi ( Pulheriya Aleksandrovna) ve kız kardeşi ( Avdotya Romanovna)’ dan başka kimsesi olmayan Rodya (Raskolnikov)’ın kendisine,ailesine ve topluma karşı içsel mücadelerle dolu ruhsal çalkantılarını anlatmaktadır.
Anlamsız, boş yere işlenmiş bir değil iki cinayet: Rodya baba yadigarı birtakım değerli eşyalarını rehin bıraktığı ve ona göre hiçbir kimseye yararı olmayan kan emici bir bit olarak gördüğü tefeci Alyona İvanovna ve hesapta olmadan onun kız kardeşi Lizaveta’nın cinayetini işlemekle kendini facianın kucağına atmıştır.
Rodion planladığı suça müthiş rastlantılarını da ekleyerek adeta bu eyleme yazgısal bir buyruk gözüyle kendini inandırmıştır. Tefeci kadını öldürmesinin haklı gerekçesi onun matematiksel teorisi olmuştur: “ bir ölüm ve yüzlerce hayat” çünkü Rodya tefeci kadını bir hamamböceği olarak görüyordu. Onun parasıyla bir çok insan yoksulluk ve ahlaksal çöküşten kurtulacak, toplumsal denge sağlanacaktı.
Anladığım kadarıyla tefeci kadını öldürmesindeki diğer neden kendinin de geleceğin bir
Suç ve CezaFyodor Dostoyevski · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2025194,1bin okunma