Demet Akpınar
@EDemet55
Instagram: okuyanogretmen_hu
Adem'den Önceki Yaşam – Annelerden Kalan Boşluk
391 sayfalık bu romanı bitirdiğimde içimde kalan duygu hayranlık değil, derin bir huzursuzluk oldu. Açıkça söylemeliyim ki, bu kitabı ahlaki açıdan oldukça yozlaşmış buldum. Aldatmaların sıradanlaştığı, sadakatin zayıflık gibi görüldüğü, insanların birbirine tutunmak yerine birbirini tükettiği bir dünya vardı karşımda.
Ama zamanla şunu fark ettim: Bu romanda asıl anlatılan şey ilişkiler değil, annelerden miras kalan eksikliklerdi.
Elizabeth’in sevgisiz, korunmasız çocukluğu, annesinin uğradığı şiddet ve Muriel teyzenin soğuk, disiplinli ama sevgisiz koruyuculuğu… Elizabeth’in neden sevemediğini, neden sürekli başka hayatların hayalini kurduğunu açıklıyordu. Onun kimseye ait olamaması, aslında hiç kimseye gerçekten ait hissedememiş bir çocuğun büyümüş haliydi.
Nate’in hayatı boyunca silik kalması, güçlü kararlar verememesi, annesinin fedakârlıkla karışık baskın karakterinin gölgesinde büyümesinin bir sonucuydu. O, kendi hayatının öznesi olmayı hiç öğrenememişti.
Lesje ise köklerinden kopmuş, ninelerinin dilini, geçmişini, kimliğini tam olarak devralamamış bir karakterdi. Belki de bu yüzden dinozor kemiklerine, taşlara, geçmişin sessiz kalıntılarına sığınıyordu. Çünkü insanlar güvenilir değildi, ama taşlar yalan söylemezdi.
Bu romanda kimse gerçekten özgür değildi. Herkes annesinden kalan görünmez bir yükü taşıyordu.
Elizabeth’in “var olmayan bir Çin’i özlemesi” benim için romanın en acı gerçeğiydi. Çünkü aslında özlediği bir ülke değil, hiç sahip olamadığı bir iç huzurdu.
Bu kitabı sevdiğimi söyleyemem. Karakterlerin bencilliği, sadakatsizliği ve duygusal boşluğu beni çoğu zaman rahatsız etti. Ama sanırım Margaret Atwood’un amacı tam da buydu: Ahlaki çöküşü yüceltmek değil, onun nasıl oluştuğunu göstermek.
Bu roman, kötü insanların hikâyesi değil. Sevilmeyi
Reklam
Erkeksiz Kadınlar: Dönüşüm ve kadın olmanın yeniden yazılması
Bazı kitaplar vardır, sayfa sayısı azdır ama içlerinde koca bir dünya taşırlar. Shahrnush Parsipur’un Erkeksiz Kadınlar romanı da tam olarak böyle bir eser. Yaklaşık 100 sayfalık kısa bir metin, ama her cümlesi katmanlı, her metaforu derin ve düşündürücü.
İlk bakışta, birbirinden farklı kadınların yollarının kesiştiği bir hikâye gibi görünse de, aslında bu romanın asıl konusu kadının kendi varlığını fark etme süreci.
Roman boyunca kadınların her biri, kendilerine çizilmiş sınırların içinde sıkışmış hâlde karşımıza çıkar. Kimisi evin içinde görünmezleşmiş, kimisi bedenine yabancılaşmış, kimisi düşüncelerini bile özgürce yaşayamayan bir noktadadır. Ama hepsinin içinde, henüz tam adını koyamadıkları bir dönüşüm başlar.
Özellikle ağaç metaforu, bu dönüşümün en çarpıcı sembollerinden biridir. Ağaç, kök salmak ile özgürleşmek arasındaki o ince çizgiyi temsil eder. Bir yandan bulunduğu yere bağlıdır, diğer yandan sürekli büyür, genişler ve kendi varlığını çoğaltır. Kadının kendi bedenini, kimliğini ve varlığını yeniden kurma isteği, bu metaforla çok güçlü bir şekilde hissedilir.
Bağ, nilüfer, yeşil sis, saydamlık gibi imgeler ise kadınların farklı özgürleşme biçimlerini temsil eder. Kimi görünür olarak değişir, kimi görünmezleşerek güçlenir, kimi kendi iç dünyasında sessiz ama köklü bir dönüşüm yaşar.
Ferruhlika’nın kendi alanını kurma arzusu, Faize’nin küçük ama önemli özgürlük arayışları, Munis’in zihinsel uyanışı ve Zerrinkülah’ın varoluşunu yeniden tanımlama çabası… Hepsi, kadının toplum tarafından belirlenen rollerin ötesine geçme ihtiyacını gösterir.
Romanın en etkileyici yanlarından biri, bunu büyük olaylarla değil, sessiz dönüşümlerle anlatmasıdır. Çünkü bazen en büyük devrim, insanın kendi içinde gerçekleşir.
Bu kitap çok kolay okunuyor. Akıcı, sade ve kısa.
