Mustafa Kemal Atatürk’ün 1927 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nin 2. Kurultayı’nda okuduğu ve sonrasında kitaplaştırdığı Nutuk, yalnızca bir hatıra değil, aynı zamanda Türk milletine bırakılmış bir tarih belgesi, rehber metnidir.
Eser, 1919’da Samsun’a çıkıştan 1927 yılına kadar geçen süreci anlatır. Milli Mücadele’nin hangi şartlarda, hangi zorluklara rağmen kazanıldığını, dönemin siyasal olaylarını, iç ve dış tehditleri ayrıntılarıyla aktarır. Atatürk, bu süreçte kendi rolünü, yakın çalışma arkadaşlarını, milletin fedakârlıklarını ve mücadele ruhunu derinlemesine aktarır.
Nutuk’un en dikkat çekici yönü, yalnızca bir olay aktarımı yapmaması; aynı zamanda olayların neden-sonuç ilişkisiyle çözümlemesini sunmasıdır. Atatürk, yanlış gördüğü tutumları eleştirirken tarih önünde bir muhasebe yapar, Türk milletine hesap verir. Çünkü kendisini milletten üstün tutmaz.
Nutuk, bugün yalnızca bir tarih kitabı değil; bağımsızlık, özgürlük ve milli irade kavramlarını içselleştiren bir rehber olarak okunmalıdır. Türk milletinin geçmişte hangi bedellerle bağımsızlığına kavuştuğunu hatırlatırken, aynı zamanda gelecek nesillere de yol gösterir.
Sonuç olarak, Nutuk, bir liderin kişisel anılarının ötesinde; bir milletin varoluş mücadelesinin yazılı destanıdır. Tekrar tekrar okunması ve yeni dersler çıkartılması gereken bir yol göstericidir. Atatürk'ün ileri görüşlülüğünün ne denli büyük olduğunun en büyük göstergesi bu kitaptır. Hepimize ışık olması dileğiyle...