#makale
#okudumbitti
Osmanlı Tarihinde Dönemler
Prof. Dr. Halil İnalcık
Türkler Ansiklopedisi Cilt I
YENİ TÜRKİYE YAYINLARI
(2024 - 14 - 3942)
II. Bayezid'in emriyle yazdığı özenle hazırlanmış tarihinin mukaddimesinde Kemalpaşazade, Osmanlı tarihini daha önceki Müslüman hanedanlarla karşılaştırır ve Osmanlı hanedanının üstünlüğünün sebeplerini üç başlık halinde toplar. Büyük bilgin ilk olarak, diğer Müslüman hanedanların aksine Osmanlıların, İslâm dünyasında daha önceki Müslüman devletleri zorla istila ederek değil ve fakat Darü'l Harb"e ait toprakların fethi yoluyla devletlerini kurduklarını belirtir. İkinci olarak, Osmanlı Devleti'nde hükümdarın otoritesi ve kanunların geçerliliği tam ve mutlaktır. Üçüncü olarak da, Osmanlı Devleti bütün ötekilerden daha zengin, daha çok nüfusa sahip ve ülke bakımından daha geniştir. Hiçbir devlet Osmanlıların askeri gücüne sahip değildir; yalnız Osmanlı Devleti büyük bir deniz gücüne sahip olmuştur. Osmanlı sultanlarının amacı, tedbir-i imaret-i ruy-ı zemin, yani yeryüzünü mamur hale getirmek, hak dininin düşmanlarını yok etmek ve kutsal kanunu desteklemektir.
Cihad veya gaza, yani kutsal savaş, 17. yüzyılın sonuna kadar Osmanlı Devleti'nin dinamik hareket ilkesi olarak devam etmiştir. 1354 itibariyle İznikli Müslümanlar, esirleri olan Selanik Başpiskoposu Gregory Palamas ile tartışmalarında, Hristiyan Batı'nın istilasının kaçınılmaz olduğundan bahsetmekteydiler ve 1333'e kadar inen erken bir tarihten itibaren Bizans imparatorları, Osmanlı tehlikesine karşı kiliselerin birliğini önererek Papa'ya başvurmaya başladılar. Bununla birlikte, gazanın sadece Bizans İmparatorluğu ile Balkan ülkelerini kaygılandırmaktan çıkıp bir Avrupa sorunu haline gelişi, ancak I. Bayezid zamanında gerçekleşmiştir. Osmanlıların 1393 ile 1396 arasındaki