Elif

İlerleme kavramı gelecekten çok geçmiş ile şimdiki zamana dayandırılır. İlerleme ulaşılacak bir altın çağ değil bir kültürdür: Böylece Prometheus’un sunduğu bir ilerleme öğesi insanlar tarafından geliştirilir; buluşlarla, yetilerin ilerletilmesiyle doğa güçlerinin üstesinden gelinir. Doğa, natura, doğayı işleme anlamına gelen cultura yoluyla civilitas’a ulaşılarak ehlileştirilir. Yunanlıların kendileri ile barbarlar arasında bir ayrım yapıp kendilerini “ileri” olarak tanımlamalarını ise Hartog’un incelediği Herodotos’tan biliyoruz.
Tarih
Reklam
Kutadgu Bilig ile eski Yunan düşüncesi arasında bağlantılar kurulabilmektedir, mesela eserimizle hükümdar huzuruna çıkan “Ay- Toldı” nın, üzerine oturduğu top ile eski Yunan kut tanrıçası Tykhe’ye atfolunan küre arasında hükümdarın elindeki bıçak ile eski Yunan’da adalet kavramı olan Dike’nin alâmeti kılıç arasında ve yine eski yunan tanrıçası Themis’in üç ayaklı iskemlesi İle K.B. deki hükümdarın üç ayaklı tahtı arasında sıkı bir münasebet görülmektedir. İbrahim Kafesoğlu
Yazana zorluk vermeyen yazı, okuyana da zevk vermez. -S. Johnson
Universal devlet ve universismus: Çin’de, Hunlarda ve Göktürklerde universal cihan devlet anlayışı’nda, dünyanın hakanları Çin, Hun veya Göktürk kağanları olmalıdır. Hâlbuki Kutadgu Bilig’de, milli ve kavmî duygulardan arınmış bir universalismus, bir cihan devleti anlayışı vardır. Buradaki “Dünya Halanı”, yani Acuncı, bir filozof hakan tipindedir. Bu bakımdan Yusuf Has Hâcib, Plato (Eflatun) ile Konfüçyüs’e yakınlaşır görünüyordu, Onlara göre, hükümdar da filozof olmalıydılar. Nitekim, acuncu beg, (yani) halkı idare eden, bilgili, iyi insan, ne diyor, dinle, sözünde de bir filozof idareci ve “idealizm” vardır.
Sayfa 39 - pdf