İmam Gazâlî’nin “Eyyühe’l-Veled” isimli risalesiDuygu ve Düşünce
1. Meşguliyetin ne ise sen osun. Allah katında değerinin ne olduğunu öğrenmek istiyorsan meşgul olduğun şeye bak.
2. İnsan cennete Allah’ın rahmeti ve keremi ile girer, ibadet ve kullukla buna uygun hale geldikten sonra. Çünkü çalışmayan ücrete hak kazanamaz. Hz. Ali buyurmuştur ki:
“Her kim çabalamadan ulaşacağını zannederse o boş bir umut sahibidir. Her kim de çabalamakla ulaşacağını sanırsa, o da kendini müstağni gören biridir.” Hasan Basrî de bu konuda şöyle buyurur: “Amel etmeden cennet istemek günahlardan bir günahtır. Hakikate ermiş olmanın göstergesi yapılan hayırlı işleri ve onların karşılığının düşünmeyi terk etmektir, aksine ameli terk etmek değil.”
3. Dünyalık ve makam için uykusuz kalıp da ilim öğrendiysen yazık sana. Eğer bunu peygamberin getirdiği dini yaşatmak, ahlakını güzelleştirmek ve kötülüğü emreden nefsini dizginlemek için yaptıysan ne mutlu sana.
4. Nasıl yaşarsan yaşa bir gün öleceksin. Kimi seversen sev, bir gün ayrılacaksın. Neyi yaparsan yap, onun karşılığını göreceksin. Önemli olan insanlar nazarında nasıl göründüğün değil, Allah katında nasıl olduğundur. Her yanını Allah’ın nimetleri kuşatmışken onu değil de başkalarını razı etmek için çalışmak akıl kârı mıdır?
5. Amelsiz ilim, ilimsiz de amel olmaz. Günahlardan uzaklaştırmayan ve ibadete sevk etmeyen ilim, cehennem ateşinden de korumaz.
"Sanma her ilme varan talip olur
Sanma her talip olan alim olur
Ademin binde biri alim olup
Nice yüz binde biri kamil olur".
"[Oku] attığında sen atmadın Allah attı." (Enfal 17)
Sen başarmadın, Allah muvaffak kıldı.
Sen kazanmadın, Allah nasip etti.
Sen yenmedin, Allah yardım etti.
Sen iyileşmedin, Allah şifa verdi.
Sen kurtulmadın, Allah korudu.
Sen bulmadın, Allah verdi.
Artık daha fazla amaçsız dolaşma. Kesinlikle gerçekleştirmek istediğin şeyler için hızlan, boş umutları defet, eğer kendinle ilgiliysen, hâlâ mümkünken kendi yardımına kendin koş
