Evren Çevik
@EvrenCevik
101 Portre
Kitap; bir sayfa farklı sanat eleştirmenlerinin resme ve ressama ilişkin yorumları, bir sayfa resim olarak tasarlanmıştır. Kitapta, 1480-1910,1911-1932,1933-1950,1951-1980,1981-2013 tarihleri arasında seçilmiş 101 portre anlatılmaktadır.
Kitapta en sevdiğim ve ilginç bulduğum portreler:
*Nazmi Ziya Güran-Atatürk
*Fausto Zonaro-Göksu Sefası
*Piere Desire Guillenet-Saraylı Kadın
*Konstantin Kapıdağlı-Sultan III. Selim Portresi
*Nuri İyem-Çığlık
*Erol Akyavaş-Hz. Ali
*Mustafa Özel-Galip'in Portresi
*Sabri Fettah Berkel-Simitçi
*Erinç Seymen-Babişko
Kitaptan öğrendiğim bilgiler ise şöyledir:
*Şeref Kamil Akdik tarafından Bülent Ecevit'in annesi Nazlı Ecevit'in portresi de kitapta bulunmaktadır. Nazlı Ecevitte ressam olup Türkiye'nin ilk kadın sanatçılarındandır.
*Mahmud Cuda'nın Sara isimli portresindeki kadın yapıldığı 1929 yılında çıplak olup üzerindeki pembe elbise 1932 yılında giydirilmiştir.
*Abidin Dino, Nazım Hikmet'in kitaplarına kapak resimleri tasarlamıştır.
*Nedim Günsür, Can Yücel ve başkalarının da bulunduğu sohbette ne söylese Can Yücel tersini söylemiş. Nedim Günsür'ün hocası Bedri Rahmi Eyüboğlu yanında olduğu için sesi çıkmamıştır. Ancak Can Yücel'e olan kızgınlığı ile Can Yücel Portreleri adlı resimler yapmıştır.
*Ayşe Celile Hikmet Uğuraldım, Nazım Hikmet'in annesi ve ressam olup oğlu cezaevinde olması sebebi ile aşkı Yahya Kemal'e mektuplar yazmış, oğlunun özgürlüğü için eylemler yapmıştır.
*Süleyman Demirel'e Çoban Sülü takma adını Necip Fazıl Kısakürek 1971 yılında Süleymanname şiirinde yer vermiştir.
Okuduğunuzda, kitabın kapağındaki Nuri İyem'e ait Çığlık adlı portredeki gibi şaşırtıcı portreler ve bilgiler ile karşılaşacaksınız, keyifli okumalar dilerim.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Dakikalar İçinde SanatEdebiyat
Dakikalar İçinde Sanat Anında Açıklanan 200 Temel Kavram adlı kitap, cep kitabı olarak bir sayfa açıklama bir sayfa siyah beyaz resim olarak tasarlanmıştır.
415 sayfalık kitap Antik Çağ Sanatı, Klasik Dönem, Orta Çağ Dönemi, Rönesans, Aydınlanma Çağı, Sanayi Devrimi, Modernizm, Uzay Çağı Sanatı, Bilgi Çağı, Terimler Sözlüğü ve İndeksten oluşmaktadır.
Kitabı okumaya başlayınca yoğun bir bilgi bombardımanı ile karşı karşıya kalıyorsunuz. Örnek vermek gerekirse:
*Fresk: İtalyanca'da taze (fresco) sözcüğünden gelen bu terim taze sıvanmış duvarlar üzerine resim yapma yöntemi.
*Gotik: Dönemin sanatsal stillerinden Gotları sorumlu tutan tarihçiler kullanmaya başlamış. Gotlar barbar kabile olduğundan gotik sözcüğü kötüleme anlamı da taşıyordu.
*Tempera: Pudra halindeki pigmentlerin yumurta sarısıyla karıştırılmasıyla elde edilen tempera, Orta Çağ resimlerinde ve İtalyan Rönesans'ında kullanıldı,
*Seramik: Yunanca çömlekçinin kili anlamına gelen keramostan gelir.
*Chiaroscuro: İtalyancada ışık ve karanlık anlamına gelen chiaro ve scuro sözcüklerinden oluşur, resimdeki güçlü ton karşıtlıklarında kullanılır.
*Portre: Latincede göstermek ya da gün ışığına çıkarmak anlamına gelen protrahere sözcüğünden gelmektedir.
*Janr: Genre sözcüğü portre, manzara yada ölü doğa(natürmort) sanatın bir türü anlamına gelmektedir.
*Vanitas: Latincede kibir anlamına gelen vanitas sözcüğü hayatın kısalığını ve dünyevi hayatın geçiciliğini simgeler.
*Ekspresyonizm(Dışavurumculuk): Bazı sanatçıların fikirlerini kaba ve çarpık görsellerle tasvir edilişini tanımlamak için kullanıldı.
*Grafiti: İtalyanca'da çizilmiş/kazınmış anlamına gelen graffiato sözcüğünden gelmektedir.
Kitaptaki resimlerin siyah beyaz olması etkileyiciliğini azalttığı için bahsi geçen akımlar, sanatçılar, resimler,
Bir Varmış Bir Yokmuş : ÖLÜMJose Saramago
Jose Saramago'nun kitabı "Ertesi gün kimse ölmedi" diye başlayarak romanın tekinsiz gidişatı hakkında daha en baştan ipuçlarını veriyor. Adı bilinmeyen bir ülkede kimse ölmemeye başlayınca Sağlık Bakanı, Başbakan ve Kardinal tarafından halkın nasıl yönlendirileceği konusunda fikir çatışmaları ile başlıyor kitap.
Kardinal "ertelenen ölüm" kavramını ortaya atıp, ülke çapında dua kampanyası yapılmasını teklif ediyor kendi iktidarının sarsılmaması için.
Cenaze levazımatçıları, bir anda ölümün yokluğu ile boşluğa düştüğünden iktidardan ev hayvanlarının yakma ve defin işlemlerini kendilerinin yürütmesini talep ediyorlar.
Hastane yöneticileri "yatan hasta, şifa bulan hasta, ölen hasta" döngüsünde kısa devre olması sebebi ile yatan hasta sayısı artacağından planlama yapmakta zorlanıyor.
Huzurevleri ölümün olmadığı bir ülkede artık hasta kabul edemeyeceklerini açıklamaya başlıyor.
Sigorta şirketleri ölümün olmadığı bir ülkede poliçelerin iptalini talep ediyor. Ayrıca, 80 yaşın "zorunlu ölüm yaşı" olarak kabul edilmesi öngörülebilir teklifini getiriyor.
Milyonlarca emekli olduğu için emeklilere verilecek sağlık hizmeti ve ödemelerde kriz çıkıyor.
Ölümün olduğu ülkelere "ÖLÜM GÖÇÜ" başlıyor, iktidar bu durumu engellemek için yetersiz kalınca kanun kaçaklarından oluşan "maphia" devreye giriyor ve iktidar ile pazarlıklar yapılıyor. Ölüm göçü yapılan ülkeler ile ölümün olmadığı ülke arasında sınırlar kapatılıyor. Bu durum iktidar tarafından ise "Bizi kıskanıyorlar, bizim vatanımızda ölünmemesini kıskanıyorlar, kendileri de ölmemek için topraklarımızı işgal etmek istiyorlar" demek suretiyle halk bu konuda yönlendirilmeye çalışılıyor.
Ölümün olmadığı ülkede halk, krallığın despotluğa yol açacağı sebebi ile cumhurbaşkanı seçilip cumhuriyetin gelmesini talep ediyor.
Tüm
Leonardo Da Vinci-İlham Veren Deha
Leonardo Da Vinci'nin onüç bin sayfa not, altıbin sayfa taslak,yirmisekiz eserinin bir kısmının kitapta izini sürmek sürükleyici ve keyif vericiydi. Floransa, Milano, Mantova, Venedik, Parma, Amboise, Roma arasındaki seyahatlerini, her gittiği yerde bir şeyler üretme azmi ve ısrarı oldukça etkileyiciydi. Kedinin bile her türlü halinin eskizlerini, atın baldırının bile onlarca eskizini çizmesi, insan ve hayvan otopsilerinin detaylı çizimleri, resimlerinin ham haline ilişkin taslaklar üzerinden resimlerindeki vazgeçişlerini izlemek, gayrimeşru olarak doğmasına rağmen yine de ailesi ile bağını devam ettirme çabası, ayna tekniği ile okunabilen yazılarını sağdan sola yazması, vasiyeti ile hayatına temas eden herkese bir şeyler bırakması, yaşamının son yıllarında sağ elini artrit sebebi ile kullanamamasına rağmen üretmeye devam etme çabası ilham verici farklı bir sanatçı ile karşı karşıya olduğunuzu zaten belli ediyor. Kitap bittiğinde suratımda Mona Lisa'nınki gibi bir gülümseme vardı...