“Aşkın ruhu”denilen hayali kişiliğin temiz elbisesi,kötü şehvet ile kirlenince zevki kaçar;fakat o zaman hırslı insanın gözlerine perde çektiği için,adam o lekeyi göremez.
“Böyle bir hastalığa yakalanan kimse ne olur bilirsiniz ya. Günden güne sararır, solar, zayıflar. İşte Can da o hale geldi. Felatun Bey’in de demiş olduğu şekliyle havuç ve hatta pancar gibi olan o gürbüz İngiliz kızı, ayva gibi de değil, belki patates kadar renksiz oldu kaldı. Dudakları dertli koyunların akciğerleri gibi olmuştu. O mavi gözler çukurlaşıp köhne firuzeye dönmüştü.”
Felatun Bey ile Rakım Efendi-Ahmet Mithat Efendi
Roman karakterlerinde Felatun Bey, batılılaşmayı yüzeysel olarak yorumlamış ve sefa hayatı süren biridir. Rakım Efendi ise ona karşıt bir karakter olarak kurulmuştur. Oldukça çalışkan ve tutumlu biridir. Romanın sonunda bu dönem romanlarından bekleneceği üzere Rakım Efendi dilediği hayatı elde ederken, Felatun Bey yaptığı hataların sonucuna katlanmak zorunda kalır. İsimlerinde kullanılan "efendi ve bey" kavramları da karakterlerin temsil ettikleri değerlerin sembolüdür.
▪
Zengin bir aileden gelen Felatun Bey diğer tarafta ise dadısının yönetiminde maddi zorluklar içinde büyüyen kendini birçok yönden yetiştirmiş Rakım Efendi. İki zıt yaşam içinde büyüyen iki zıt karakterin değerlendirmesini yapıyor roman. Romanın uslubu okudukca okutturan türden. Romanda Felatun Bey’e fazla yer verilmemiş kitaba başlamadan önce Rakım Efendi ve Felatun Bey arasında geçen atışmalı, çoğunlukla diyalog halinde ilerleyen bir kitap okuyacağım sanıyordum ama beklediğim gibi çıkmadı yinede benim sevdiğim bir kitap oldu tavsiye ederim iyi okumalar dilerim.
Yalnızca 3 evin olduğu ıssız San-Taş Vadisi'nde Çocuk, akrabalarıyla yaşamaktadır. San-Taş Vadisi boğazların, yamaçların arasında ormana doğru uzanan bir bölgedir. Bu evlerden birinde üvey nine, dede ve çocuk birlikte yaşamaktadır. Çocuğun burada hiçbir eğlencesi ve arkadaşı yoktur. Onun için hayat çok sıkıcıdır. Uğraştığı bazı şeyler, çocukluğunu anımsayıp onu eğlendiren bazı şeyler varsa da asıl eğlencesi, eski dürbünü ile Isık-Göl'ü izleyip oradan geçen Beyaz Gemi'ye bakmaktır.
▪
Kitapta annesi ve babası tarafından terk edilmiş olan ve dedesi tarafından büyütülen 7 yaşındaki bir çocuğun ve zavallı dedesinin dramatik hikayesi anlatılıyor. Kitapta çocuk ve dedesinin hikayesi varsa da, bana göre burada asıl anlatılmak istenen iyi ile kötünün birbiriyle çatışması.
Aytmatov romanı; ele aldığı konu ve karakterleriyle oldukça etkileyiciydi. Dilden dile dolaşarak günümüze kadar gelmiş Kırgız'ların "Maral Ana" efsanesi kitaptaki karakterlerle birleşince ortaya güzel bir sonuç çıkmış. Romanda ki karakterlerinin yaşamları o kadar gerçekçi aktarılmış ki onlar üzüldüğünde bizim de üzüldüğümüz onlar güldüğünde bizim de güldüğümüz bir kitap olmuş. Uzun süre etkisinden çıkamayacağım bir kitap oldu gören herkese tavsiye ederim iyi okumalar dilerim.
Beyaz GemiCengiz Aytmatov · Ötüken Neşriyat · 202387,5bin okunma