Fatih Başaran
@FatihBasaran
Soğuk Savaş uluslararası düzeni, tarihte ilk kez birbirlerinden büyük oranda bağımsız olan iki güç kümesini yansıtıyordu: Sovyetler Birliği’yle ABD arasındaki nükleer denge ve işleyişi önemli açılardan psikolojik olan Atlantik İttifakı’ndaki iç denge. Avrupa’nın Amerikan nükleer korumasından yararlanabilmesi karşılığında, ABD’nin üstünlüğü kabul edilmişti. Avrupa ülkeleri kendi askeri kuvvetlerini fazladan güç eklemekten çok, müttefikin kararlarında söz sahibi olmak için, Amerikan caydırıcılığının kullanımıyla ilgili tartışmalara giriş bileti olarak oluşturdular. Fransa ve Britanya genel güç dengesi açısından fazla bir anlam taşımayan, ama büyük güçlerin kararlarının alındığı masada bir sandalye edinilmesinde ek bir iddia oluşturabilecek küçük nükleer güçler geliştirdiler. Nükleer çağın gerçeklikleri ve Sovyetler Birliği’nin coğrafi yakınlığı ittifakı bir kuşak boyunca ayakta tuttu.
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Hedefini Versailles Antlaşması kadar ıskalamış pek az diplomatik belge vardır. Uzlaşma için fazla cezalandırıcı, Almanya’nın toparlanmasını önlemek içinse fazla yumuşak olan Versailles Antlaşması, bitip tükenmiş haldeki demokrasileri uzlaşmaz ve intikamcı bir Almanya’ya, ayrıca devrimci Sovyetler Birliği’ne karşı da sürekli tetikte olmaya mahkûm etti.
Alternatif tarihsel senaryolarda neler olabileceğine kafa yormak genelde beyhude bir çabadır. Ama Batı uygarlığını alt üst etmiş olan savaş (I. Dünya Savaşı) kaçınılmaz bir zorunluluk değildi. Planlarının sonuçlarını anlayamayan ciddi liderlerin bir dizi yanlış hesabının ve genel olarak sakin bir dönem olduğuna inanılan bir yılda yaşanan bir terör saldırısının tetiklediği son bir girdabın sonucunda ortaya çıktı. Sonunda askeri planlama, diplomasiyi rehin aldı.
Avrupa’nın ve öteki bölgelerin çoğunun tarihsel düzenlerinin işleyişinin dayandığı önerme olan emperyal ya da dini birlik ideali, kuramsal olarak tek bir güç merkezinin tümüyle meşru olabileceğini ima ediyordu. Vestfalya kavramıysa çoğulculuğu başlangıç noktası olarak aldı ve her biri bir gerçeklik olarak kabul edilen çeşitli toplumları ortak bir düzen arayışına çekti.
Puan vermedi·448 syf.·
2023 29. kitabı
