Fatime Tülübaş
@FtmTlbs
SADECE VE SADECE KİTAP
Şu anda okuduğu kitaplar
İnsan, eski benliğinin duygularına boyun eğmeyi sürdürerek değişemez, yani başka birisine dönüşemez.
Sanat Kokan KitapEdebiyat
Harflerin hecelere, hecelerin kelimelere, kelimelerin cümlelere dönüştüğü büyülü bir metin bu. Marcel Proust cümleleri adeta ahenkle dans ettirmiş. O cümlelerin içinden aşk, tutku, sanat, müzik, vazgeçiş, kabulleniş ve geçmişe yapılan yolculuk akıp gidiyor. Combray’i öyle bir anlatıyor ki okur olarak büyülü bir gerçekliğin içine giriyorsun. Swann’ların Tarafı’ndayken bir yandan diğer tarafta dolaşıyor, tabloların içinde geziyor, bir müzik cümlesinin titreşimini duyuyor, balolarda ve sohbetlerde sen de var oluyorsun. Bu kitap sadece okunmuyor; içine giriliyor.
Ama kolay bir metin değil. Zorlayıcı. Odak isteyen. Bazen tek bir cümle bir sayfa sürüyor. Anlatıcıyla birlikte biz de geçmişe dönüyoruz; bir koku, bir dokunuş, bir tını bizi kendi geçmişimize götürüyor. Kendi aşklarımızı, hatalarımızı, kırgınlıklarımızı sorguluyoruz. Kıskançlığın en gizli delhizlerinde geçmişimizle yüzleşiyoruz. Swann’ı o karanlık kuyudan çıkarmaya çalışırken aslında kendi içimize bakıyoruz.
Swann’ın Odette’e aşkı da bu büyünün içinde doğuyor. Sevdiği bir tablodaki ayrıntıyı Odette’in yüzünde gördüğü an, zihninde bir bağ kuruyor. O ana kadar güçlü bir duygu hissetmeyen Swann, estetik hayranlığını Odette’le eşleştirdiği anda âşık oluyor. Peki bu gerçekten aşk mı? Yoksa kendi zihninde canlandırdığı bir imgeye, yaşamak istediği başka bir rüyaya mı tutuluyor?
Odette’i olduğu gibi sevmiyor; onu sevdiği tabloların, bir müzik cümleciğinin içine yerleştirerek seviyor. Belki de âşık olduğu kadın değil, kendi kurduğu aşk fikri. Onu elinde tutma çabası, hiçbir zaman tam olarak kendisine ait olmayan bir kadını değil; kendi zihninde yarattığı duyguyu kaybetmeme çabası.
Bir kitap sanat kokar mı?
Swann'ların Tarafı sanat kokuyor.
Bayağı görülebilecek bir aşk hikâyesini sanat eserine dönüştürüyor. Belki
Kısa öyküler ama derin anlamlar seçkisi..Edebiyat
Vüs’at O. Bener’in Dost adlı öykü kitabını bitirdiğimde, karşıma çıkan şey klasik anlamda bir “toplumsal gerçekçilik” olmadı. Bu kitapta toplumsal gerçek, büyük olaylar ya da dış çatışmalar üzerinden değil; insanın iç dünyasında yaşadığı huzursuzluklar üzerinden kuruluyor.
Dost’taki öyküler, gündelik ve doğal olaylardan oluşan bir demet gibi ilerliyor. Hem geçmişte hem bugün yaşanabilecek sahneler var. Ancak bu sıradanlığın içinde güçlü bir ortaklık hissi oluşuyor: karakterlerin neredeyse tamamı, bulundukları ortamlarda huzursuz ve kendi iç dünyalarıyla sürekli bir kavga hâlinde. Bu öykülerde asıl hareket, dışarıda değil; iç monologlarda yaşanıyor.
Bener’in karakterleri sürekli bir sorgulama içinde. Ama bu sorgulama, insanı arındıran bir sorgulama değil. Daha çok kendini savunmaya, haklı çıkarmaya çalışan bir iç konuşma. İnsanlar başkalarını değerlendirirken, yargılarken ya da dinlerken bile çoğu zaman kendi çıkarlarını merkeze alıyorlar. Bu yönüyle öyküler, insanın iç dünyasının ne kadar bencil, hesaplı ve savunmacı olabildiğini açıkça gösteriyor. Ki yazarın tüm karaketeleri kaba, zalim, aşık, kurnaz v.b. nitelikte bireyler.
Bu kitapta yalnızlık, toplumdan kopuşla değil; tam tersine, toplumun içinde kalarak yaşanan bir yalnızlık olarak karşımıza çıkıyor. Karakterler kalabalıkların içindeler ama ait değiller. Aynı ortamı paylaşmak zorunda oldukları, aynı bakış açısına sahip olmadıkları insanlarla birlikte yaşamak onları daha da köksüz hissettiriyor. Dışarıdan bakıldığında uyumlu gibi görünen bu insanlar, içten içe sürekli bir sıkıntı hâliyle mücadele ediyorlar.
Öykülerin başlıkları da bu dünyanın önemli bir parçası. Başlıklar öylesine seçilmiş değil; her biri, anlatılan hikâyenin ruhuna doğrudan temas ediyor. Kimi zaman bir duyguya, kimi zaman bir nesneye ya da bir
