Stanford Üniversitesi Prof. Lepper ve Duke Üniversitesi Prof. Green..
Denetimin iç motivasyon üzerine etkisi..
Bir grup anaokulu çocuğuna, "siz resim çizerken sizi kameradan izleyeceğiz." diğer gruba, "rahat rahat istediğiniz gibi resim çizin." Diyor. İlk gruba sizi denetliyoruz, diğer gruba özgürsünüz mesajı veriliyor. Çocuklar resimleri çizip bitiriyor.
Deneyin ikinci kısmında çocukları farklı bir odaya alıyorlar. Onlara resim çizmeleri için mataryaller veriyorlar ama bu sefer masaya farklı etkinlikler de koyarak.. Merak edilen soru şu: Hangi grup resim çizmeye devam edecek? Hangi grup resim çizmeyi bırakarak farklı etkinliklerle uğraşacak? Kamerayla gözlenen çocuklar resim çizmekle değil başka etkinliklerle uğraşıyor. Yani denetim mekanizması ortadan kalkınca davranışta ortadan kalkıyor. Diğer grubun ilgisi azalmıyor. Çünkü deneyin ilk kısmında gözetilmeden resim çizdiler..
Kişi kendi kendine diyor ki dışardan bir kontrol olmadan kendi kendine diyor ki dışardan bir kontrol olmadan, yaptığım etkinlikleri kendim istediğim için yapıyorum. Kontrol olursa sevdiğim için değil zorunda olduğum için yapıyorum.
Reklam
Ödülün kendisi sürdürülebilir bir motivasyon kaynağı olmadığı gibi halihazırda var olan iç motivasyonu da öldürür.
Prof. Dr. Harriet Zuckerman Nobel ödülü almış elli bilim insanını inceliyor ve çok şaşırtıcı bir sonuçla karşılaşıyor. Kendilerini bilime adamış ve iç motivasyonları çok olan bilim insanları bile Nobel aldıktan sonra daha az araştırma yaptığını söylüyor.
Hedonistik Adaptasyon
Siz çocuğa ödülle iş yaptırdığınız an, çocuk heyecanlanır ve ödül için o işi yapar. Ama ödüle kısa bir süre sonra alışır. Artık heyecanlanmaz. İş yaptırmak için bu sefer ona daha büyük bir ödül vermeniz gerekir. Örneğin sınıfı geçince tablet alırsanız, seneye daha büyük bir ödül almanız gerekir
Bunun iz düşümlerini gerçek hayatta da bulmak mümkün. .... Yeni bir araba alsanız bir süre sonra alışır ve daha iyi bir araba almak istersiniz. Ev alırsanız bir süre sonra daha iyi bir ev istemeye başlarsınız. İnsanların, sahip oldukları şeylere alışıp, o şeylerden daha az keyif almalarına psikologlar " hedonistik Adaptasyon" diyor.
Bir okulun yanı başında yaşayan yaşlı bir adam varmış. Okuldan çıkan çocuklar evinin önünden geçerken balkon demirlerine deynekleri sürterek dırrrrrtttt sesi çıkarır ve büyük mutluluk duyarmış ama yaşlı adam rahatsız olurmuş. çocuklara kızsa ceza verse olmayacak. Onları bu davranıştan vazgeçirmek için aklına güzel bir fikir gelmiş.
Çocukları yanına çağırmış: çocuklar çıkardığınız ses çok güzel onun için size bu sesi çıkarmanız karşılığında 1 lira vereceğim. Çocuklar sevinçle kabul etmiş. ... Yaşlı adam 2. Hafta çocukları tekrar çağırıp param azaldı. 1 lira değil 50 kuruş verebileceğim demiş. Çocuklar biraz bozulsa da hiç yoktan iyidir diyerek kabul etmiş. ... 3. Hafta gelmiş ve yaşlı adam çocuklara, çocuklar maalesef param kalmadı. Onun için size para veremeyeceğim, demiş. Çocuklar da para yoksa dırrrrrtttt sesi de yok demiş, değnekleri demirlere sürtmeyi bırakmış.