İnsanın yetenek ve gücünü aşan veya aşmadığı halde çeşitli zorlayıcı sebeplerle gerçekleşmeyen hususlardan ise birey sorumlu değildir. Bu gerçekleşmeyen hususlar iyiliğin yapılması veya kötülükten kaçınılması şeklinde de olabilir. Allah hiçbir kimseyi güç yetiremeyeceği şeyden sorumlu tutmamıştır.
İnsanın iradi fiillerine gelince, kul kendi niyet, düşünce ve davranışlarından sorumludur, insan dini, ahlaki ve hukuki nitelik taşıyan davranışlarında dünyevi hayatını diğer alanlarda olduğu gibi realiteden hareket ederek gerçekleştirirse, hem hayatın hem de dinin kurallarına uyum sağlamış olur.
Ezan “ilan” demektir. Ezan-ı Muhammedi, büyük şairimiz Mehmet Akif’in “Bu ezanlar ki şehadetleri dinin temeli” mısrasında belirtildiği üzere, dinimizin temelini cihana duyurmaktadır.