Kuşkusuz bilinenler dünyası genişliyor, ancak bilinmeyenler dünyası daha hızlı bir şekilde genişliyor. Ne kadar çok şey öğrenirsek, paradoksal olarak o kadar az şey bildiğimizin farkına varıyoruz.
Pratik boyutta -kaynakların kontrolü, üretim ve tüketimin maksimizasyonu ve sürekli, sonsuza dek ilerleme fikirlerine dayalı- Batılı kültürel proje, benim ifademle bir “kozmik duvar”a çarpacaktır. Eğer dünya nüfusunun yalnızca küçük bir yüzdesini (%20) oluşturan Batılılar, dünyanın doğal kaynaklarının %80’inden fazlasını tüketiyorsa, bu durumda söz konusu projenin taklit edilebileceği veya tekrarlanabileceği tezi anlamını yitirecektir.
Devlet insanlarla yalnızca genelleşmiş gereksinimleri ve önceden belirlenmiş hayalleri bulunan kamusal vatandaşlar oldukları sürece ilgilenebilir. Özgün gereksinimleri ve tahmin edilemez hayalleri bulunan özel bireyler olan insanlarla ilgilenmez. Haliyle içseli yok sayma pahasına dışsal lehine, insani dayanışmaya karşı sözleşmeci yapı lehine ve nihayet özele karşı genel lehine bir önyargı hakimdir.
Sözde bağımsız birey (vatandaş-doğal insan) kendisiyle, monoblok yapıdaki devlet arasında aracılık yapacak (aile gibi) gruplar veya kurumlardan koparılmış bir halde, yalnızca sosyal bir birim durumuna gelir. Yine de bu bağımsız bireyler kimliklerini ve benlik algılarını, insanların gereksinimlerini ve beklentilerini dikkatlice yöneten ve onlar adına onların hayallerini planlayan pazar, medya ve kuruluşlar (okullar, beş yıllık planlar, idari organlar vs.) aracılığıyla edinirler. Bir başka deyişle, insanlar önceden üretilmiş imajlar ve hayallerin tuzağına düşerler.
İslam dünyasındaki üniversite öğrencisi, ders kitaplarında veya sınıflarda karşılaştığı yabancı ideolojilere düşünsel düzlemde direnmeye çalışırken, tank ve tüfeklere karşı eline kılıç ve kalkan tutuşturulmuş bir askere benzer. Batı’daki tüm lise öğrencilerine azami ciddiyet, sorumluluk, tutarlılık ve evrenselliğiyle Batı geleneği ve birikimi öğretilirken, İslam dünyasının hiçbir yerinde İslam vizyonu öğretilmiyor. İslam dünyasındaki hiçbir üniversitede böyle bir vizyon, programların ana unsuru olarak öğrencilere zorunlu kılınmıyor.