İlk roman denir hep Don kişot için. Ancak bu kadar ilk roman diye anılmasının bir sebebi de birçok alanda hala liderliği elinde tutan bir eser olmasıdır. Nitekim sonraki yüzyıllarda birçok büyük yazar, şair ve diğer sanatçılar eserlerini oluştururken Don Kişottan esinlenmişlerdir. Ancak çok azı bu kaliteye ulaşabilmiştir.
Dikkat çekici ve incelemeye değer o kadar çok şey var ki eserde, bunların hepsinden bahsetmeye kalksak ciltlerce kitap yazılır.
Ancak benim aklımda kalan ve beni en çok şaşırtan en önemli iki vurgu şöyledir:
1)Romanın bir bölümünde ebeveynin çocukları hakkındaki görevinden bahsetmektedir Don Kişot. Ancak günümüzde bile yanlış bilinen evlat yetiştirmeyi bundan 400 sene önce bu şekilde anlatmış olması muazzam bir olay.
2) Romanın bir bölümünde erkek ile kadın ilişkisinden ve bir erkeğin, karısını nasıl görmesi gerektiğinden bahsetmektedir. Burada da yine çağın çok ötesinde görüşler bildirmekte olup maalesef günümüz dünyası bile bu konuda daha karanlıktır.
Özetleyecek olursak Don Kişot birçok açıdan çok kaliteli bir eser oluşturmuş ve bu eser büyük bir sanatın başlangıcı olmuştur. Ayrıca cağının ötesinde olan görüşleri ile şahıs olarak da ne kadar önemli biri olduğunu kanıtlamıştır.