AYN-ÜR RIZÂ ile bakmayı denediniz mi hiç etrafınıza?..
“Öğrenmenin sonsuzluğu, insana ne kadar az bildiğini gösterir.”
-Edward Young-
Cumhuriyet Üni.
Gazi Üni/yükseklisans
Hegel'in barbarlara has »gamut« olarak nitelendirdiği daha çok »lâkaydî« diye çevirebileceğimiz tasvire yakın Doğu'daki geleneğin zengin ve tartışmacı oriental Roma ile alakası yoktur. Ne yeme içmeleri ne giyimleri ne de -olmayan- temizlik alışkanlıkları Doğu Romalılara benziyordu. Büyük Karl'ın Aix-la-Chapelledeki (Aachen) katedrali ve Macar Kralı İstvan'ın Bizans modelindeki tacı Bizanslı olmaya yetmiyordu.
...imparatorluktan kastettiğimiz şey tarihteki büyük Roma'dır ve onun vârisi ve devamı olan ikinci Roma'dır. »Bizans« yanlış bir kelimedir; çünkü bu isim şehrin kurulduğu noktanın klasikteki ismidir; »Byzantion« ve o imparatorluğa »Bizans, Bizans medeniyeti, Bizanslı« demek, 16. yüzyıldaki Alman hümanistlerinin, bilhassa Hieronymus Wolf'un oturttuğu bir tabirdir.
Son zamanlarda bazı Türk tarihçileri arasında, literatürde ciddi bir karşılık bulmayan zayıf bir tartışma ortaya atıldı: »İmparatorluk, emperyalizm demektir. Emperyalizm olumsuz bir kavramdır; öyleyse bizimki imparatorluk değil, devlettir." Bu görüş ne filolojik ne de hukuki ve sosyolojik açıdan sağlam bir yoruma dayanmaktadır. Geçmişteki isimlendirme ve terminolojiyi, zamanla bazı deyimlerin kazandığı pejoratif (aşağılayıcı) anlamlar üzerinden yargılamak ve değerlendirmek doğru değildir.