Bana "Padişah destanlarından zevk alıyorsun. Sen nasıl cumhuriyetçisin" demeyiniz.
Ben cumhuriyetçiyim ve cumhuriyetçi olarak öleceğim. Bu, mutlak ve muhakkaktır. Ancak benim cumhuriyetçiliğim, milli tarihimin milli destanlarımın şereflerini, fetihlerini inkar etmek anlamına gelmez.
Hatta tarihime ait kabahatleri de benimserim. Tarih bir bütündür, bu mirası toptan benimserim.
Bir gün Gazi'ye sorarlar;
"Bütün bir insanlıktan bir şey duymuyor musun? İnsanlığı sevmiyor musun?"
"Çok ve pek çok şeyler duyuyor ve seviyorum. Fakat ıssız dağ başlarında, koyunlarını güden yarım çarıklı Türk çobanı, bana daha çok şeyler duyuruyor, daha çok sevgiler sindiriyor! O kadar ki; insanlık eski Mısırlarıyla, Yunanistanlarıyla, Romalarıyla ve bunlar bütün estetik değerleriyle ayağa kalksalar ve yanı başlarında bugünün kendi verimleri olan bütün medeniyeti, musikisiyle, şiirleriyle, sanatlarıyla ve bütün eserleriyle gözümün önüne dikseler, dikilseler; benim gözüm, benim duygum, benim sevgim, yine ıssız dağ başlarında yanık kavalını üfleyen, yarım çarıklı Türk çobanınındır. O, bunların hepsinin üstündedir."
“Cumhuriyet Savcıları; Meriç kıyılarında çalışan Türk köylüsünün kaybolan sabanlarından tutunuz da, bu yurtta yaşayanların uğrayacakları en ufak bir haksızlıktan, hatta Bingöl dağlarının ıssız kuytularında nafakalarını bekleyen öksüzlerin göz yaşlarından siz sorumlusunuz”
Mahmut Esat Bey 1892 yılında Kuşadası’nda doğdu. Babası İzmir Umumi Meclis üyesi Hacı Mahmut Oğulları’ndan Hasan Bey’di. İlköğrenimini Kuşadası ve İzmir Yusuf Rıza mektebinde, orta öğrenimini de İzmir İdadisi’nde tamamladı. II. Abdülhamit’in despotik yönetimine karşı mücadele eden dayısı Ubeydullah Efendi ile birlikte İstanbul’a gitti ve 1908 yılında girdiği Hukuk Mektebi’nden 1912′de mezun oldu. Ardından İsviçre’ye giderek Fribourg Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yeniden hukuk tahsili yaptı. Lisans diplomasını aldıktan sonra “Osmanlı Kapitülasyonları Rejimi Üzerine” (Du Regimes des Capitulations Ottomanes) adlı doktora tezi ile Hukuk Doktoru oldu. Mahmut Esat 1919′da Lozan’da kurulan Türk Talebe Cemiyeti’nin başkanlığına seçildi. Ancak İzmir’in emperyalist devletlerin desteğiyle Yunanlılarca işgal edilmesinin ardından Kurtuluş Savaşı’na katılmak üzere yurda döndü ve Kuşadası’nda Kuvayi Milliye’yi kurdu. Tıpkı Tayyip Erdoğan başta olmak üzere AKP yöneticilerinin ağır hakaretlerine maruz kalan 172. Alay Komutanı Yarbay Ali Bey’in yani Ali Çetinkaya’nın Ayvalık Kuvayi Milliye örgütünü kurduğu gibi.
Mahmut Esat Bozkurt 23 Nisan 1920′de kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne İzmir milletvekili olarak seçildi, bu görevini yaşamını yitirdiği 1943 yılına kadar sürdürdü. Meclis’te Anayasa ve Dışişleri Komisyonlarında çalışan Mahmut Esat Bey, 12 Temmuz 1922′de Rauf Bey’in (Orbay) başkanı olduğu IV. İcra Vekilleri Heyeti’nde (12.7.1922-4.8.1923) İktisat Vekilliği’ne seçildi. Bu dönemde Mahmut Esat Bey’in önerisi Atatürk’ün onayı ile Türkiye’de ilk kez “Milli İktisat Kongresi” 17 Şubat 1923′de İzmir’de toplandı.
11 Ağustos 1923′de başlayan II. Dönem için İzmir’den tekrar milletvekili seçilen Mahmut Esat Bey, Ali Fethi Bey’in (Okyar) başkanlığında kurulan V. İcra Vekilleri
Atatürk İhtilaliMahmut Esat Bozkurt · Kaynak Yayınları · 2014276 okunma