"Felâketin başı, hiç süphe yok, cehâletimiz;
Bu derde çâre bulunmaz -ne olsa- mektepsiz.
Ne Kürt elifbeyi sökmüs, ne Türk okur, ne Arap;
Ne Cerkes'in, ne Lâz'in var bakın, elinde kitap!
Hülâsa milletin efrâdi bilgiden mahrûm.
Unutmayn sunu lâkin: "Zaman: Zamân-ı ulûm!''
Biz müslümanlar bin tarihinden itibaren çalışmayı bıraktık. Atalete, sefahate, ahlaksızlığa döküldük. Avrupalılar ise gözlerini açtılar, alabildiğince terakki ettiler. Görüyorsunuz ki denizlerin dibinde gemi yüzdürüyorlar. Göklerde ordular dolaştırıyorlar. Mademki dinin müdafaası farz-ı ayandır (…) o halde düşmanlarımızın kuvvet namına neleri varsa hepsini elde etmek için çalışmak tüm Müslümanlara farzdır.