Jamila Jafarli
@Jafarlee
“Don’t waste your time with explanations: people only hear what they want to hear.”
“Açıklamalar yaparak vaktinizi boşa harcamayın. İnsanlar yalnızca duymak istediklerini duyarlar.”
101 okur puanı
Ocak 2019 tarihinde katıldı
Əvvəla, bu iddialı təşəbbüslər fərdlərin hərəkəti kimi deyil, 21. əsrdə insanların kollektiv hərəkəti kimi canlanacaqdır. Bu layihələrdə bir çox insan iştirak etsə belə, hər birinin çox kiçik bir rolu olacaqdır. Qıtlıq, pandemiya və müharibələr azalsa da, inkişaf etməkdə olan ölkələrdə və dağılmış məhəllələrdə milyardlarla insan yoxsulluq, xəstəlik və zorakılıqla mübarizə aparmağa davam edəcək, elitalar əbədi gənclik və ilahi gücləri axtarırlar. Bu açıq-aşkar ədalətsiz görünür .. Tək bir uşaq zərərli bəslənmədən ölməyə davam etdikdə və hətta bir yetkin insan da narkotik müharibələrində öldürülməyə davam etdiyi müddətdə, bəşəriyyətin bu yaraları var gücü ilə sağaltmağa çalışması lazım olduğu iddia edilə bilər. Son döyüş baltası yerə basdırıldıqda, istiqamətimizi növbəti böyük hədəfə çevirə bilərik. Ancaq tarix belə irəliləməz. Saraylarda yaşayanların planları kazarmadakılarla heç vaxt uyğun gəlmədi və 21-ci əsrdə bu vəziyyətin dəyişdiyi görünmür.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Cəmiyyətlər əlbəttə ki, yeni texnologiyaların istifadəsini məhdudlaşdıra bilər. İnsan irqini inkişaf etdirmək üçün hərəkətlər II. II Dünya Müharibəsindən sonra bu lehinə düşdü və orqan ticarəti məhdud bir fəaliyyət olaraq qaldı, halbuki bu, həm mümkündür, həm də çox gəlirlidir. Beləliklə, gələcəkdə mühəndis körpələrin insanları öldürməsi və orqanlarını çıxartması texnoloji cəhətdən mümkün olsa da, məhdud bir fəaliyyət olaraq qalacaq.
Döyüş sahəsindəki Çexov Qanununun pəncəsindən xilas olmağı bacardığımız kimi, digər bölgələrdə də xilas ola bilərik. Bəzi silahlar əsla partlamasa da səhnəyə çıxa bilər. Bu səbəbdən bəşəriyyətin yeni gündəmini əks etdirmək çox vacibdir. Yalnız yeni texnologiyaların istifadəsi ilə bağlı seçimlər etməli olduğumuz üçün nələrin baş verdiyini anlamalıyıq və bu texnologiyalar bizim üçün qərar vermədən əvvəl öz qərarlarımızı verməliyik.
İyileşme, her tür gelişme ve sürüm yükseltmenin ilk adımıdır. Düşünce gücüyle yönetilen bilgisayarlar ya da genetik mühendisliği üzerine çalışan profesörlere bu araştırmalara nasıl başladıklarını sorun. Muhtemelen çoğu, bir hastalığı iyileştirmeye çalıştığını söyleyecektir. “Genetik mühendisliği sayesinde,” diyeceklerdir, “kanseri yenebiliriz. Eğer beyinlerimizi bilgisayarlara bağlayabilirsek şizofreniyi tedavi edebiliriz.” Belki, ama şüphesiz bununla kalmayacaktır. Bilgisayarlarla beyinleri birbirine başarıyla bağladığımızda, bu teknolojiyi sadece şizofreniyi tedavi etmek için mi kullanacağız? Bununla yetineceğimizi düşünen biri, bilgisayarlar ve beyinler hakkında çok şey biliyor olsa bile, toplum ve insan haletiruhiyesi hakkında pek de fikir sahibi değil demektir. Bu kadar mühim bir atılımın sonuçlarını iyileşmeyle sınırlayıp geliştirme için kullanıma kapatamazsınız.
Tüm bu değişimler çerçevesinde atılacak ikinci adımsa iyileştirme olacaktır, ölümcül genleri ıslah etmek bir kez mümkün olduğunda, tüm kodu yeniden yazarak geni iyileştirmek dururken neden yabancı bir DNA’yı aktarma zahmetine katlanalım ki? Sonrasında aynı mekanizmayı sadece ölümcül genleri ıslah etmek için değil otizm, zeka geriliği veya obezite gibi daha az ölümcül hastalıklardan sorumlu genleri iyileştirmek için de kullanabiliriz. Kim çocuğunu bu hastalıklarla mücadele ederken görmek ister ki? Genetik bir testin kızınızın akıllı, güzel ve iyi huylu olacağını ancak kronik depresyondan mustarip kalacağını öngördüğünü düşünün. Bir test tüpünün içinde hızla yapılacak acısız bir müdahaleyle onu yıllar sürecek sıkıntılardan kurtarmak istemez miydiniz?
Peki ya birden fazla yumurta dölleyip hepsinde ölümcül mutasyonlar olduğunu fark ederseniz ne olacak? Tüm embriyolar yok mu edilmeli? Yoksa bunu yapmak yerine sorunlu genler mi değiştirmeli? Çığır açıcı gelişme mitokondriyal DNA’yla yaşanacak. İnsan hücrelerinde bulunan küçük bir organel olan mitokondri, hücrelerin kullandığı enerjiyi üretir. Hücrenin çekirdeğindeki DNA’dan tamamen farklı, kendine özgü bir gen dizilimi vardır. Hasarlı mitokondriyal DNA, organizmaya ciddi zarar verebilir hatta ölümcül hastalıklara yol açabilir. Halihazırda sahip olduğumuz In vitro teknolojisiyle “üç-ebeveynli bir bebek” yaratarak mitokondriyal genetik hastalıkların üstesinden gelmek teknik olarak mümkün. Bebeğin nükleer DNA’sı iki ebeveynden gelirken, mitokondriyal DNA üçüncü bir insandan alınıyor. 2000’de Michigan’da Sharon Saarinen, Alana isminde oldukça sağlıklı bir kız bebek dünyaya getirdi. Alana’nın nükleer DNA’sı annesi Sharon ve babası Paul’dan aktarılırken, mitokondriyal DNA’sı başka bir kadından alındı. Teknik açıdan bakılınca Alana’nın üç biyolojik ebeveyni var. 2001’de ABD hükümeti, güvenlik ve teknik endişeler nedeniyle bu tedaviyi yasakladı.