yazar george orwell’in 1949 yılında yayımlanan distopya türü romanı.
romanda farklı(!) bir dünya anlatılır. bu dünyada belirli ülkeler vardır. bu hayali ülkelerden birinde geçen romanda herkesi izleyen, ne yaptıklarını bilen yönetici big brother vardır.
ülkede kavramlar bizim normal hayatta kullandığımız kavramların tersinin oluşturur. savaş bakanlığı, barışı sağlar vb örnekler görülür.
ülke vatandaşlarının günlük hayatları, nereye, ne zaman gidecekleri devletin hazırladığı programlar dahilinde belirlenir. insanların hür iradesi dışında gelişir çoğu şey fakat çoğu vatandaş asıl istediklerinin bu olmadığının farkında değildir.
bilinçlenmedikçe başkaldırmayacak, başkaldırmadıkça da bilinçlenmeyecek bir toplum vardır.
ülke vatandaşlarından biri olan winston bu düzen içinde kafasını kurcalayan bir şarkıyı hatırlar. daha sonra yaşayacağı olaylar onu özgür hisler beslemeye sevk eder.
julia ile tanışır ve gizlice, o otoriter devlete rağmen kendilerince bir aşk yaşarlar. gizli gizli buluşurlar.
hataları konuştukları her kişiyi kendileri gibi zannetmeleridir. halbuki düşünce polisi her yerdedir ve big brother onları izliyordur.
big brother soyut bir kavramdır. asla ölmez, hastalanmaz ve daima güçlüdür. otoritesi sarsılmazdır açıkçası koca bir yalandır big brother.
zamyatin’in “we” adlı romanıyla arasındaki benzerlik hayli fazladır. zamyatin, we romanını 1984 romanından önce yayımlamıştır.