Muhsin Ertuğrul'un 1918 yılında oynadığı oyun hakkında, Henrık Ibsen'in ölümünün 50. Yılı dolayısıyla yayımlanan 1956 tarihli yazısından bir bölüm:
Benim için manen ve maddeten büyük fedakarlık sayılan bu ilk Ibsen temsiline büyük seyirci kütlesi gelmedi; fakat gelenler arasında biri vardı ki bütün dünya seyircilerine bedeldi: Mustafa Kemal...
Evet, incelemeye böyle bir alıntı ile başlamak istedim. Dönemin şartlarında dahi bir tiyatro oyunu sergileniyor ve seyircisi ülkeyi kurtarıyor. Refik Ahmet Sevengil çok değerli bir eser bırakmış. Biraz kitaptan bahsedelim. Kitap şu şekilde 10 bölümden oluşuyor.
- Eski çağlar
- Osmanlı dönemi
- Köy oyunları
- Operayla ilk ilişkiler
- Tanzimat dönemi
- İlk Türk sahne sanatçıları
- Tuluat tiyatrosu
- Saray tiyatrosu
- Meşrutiyet dönemi
-Cumhuriyet dönemi
Tiyatronun çıkış noktasından başlayarak Cumhuriyet dönemine kadar uzanan belgeler, makaleler ve derin araştırmalara dayanarak oluşturulmuş çok kapsamlı bir eser Türk Tiyatrosu Tarihi. Sadece tiyatro ve sanat alanında değil, Osmanlı'nın siyasi ve sosyal durumuna da değinen bilgiler mevcut kitabın içerisinde. Cumhuriyet dönemi bölümü tek bölüm ve kısa kalmış. Nedeni ise Refik Hocamızın bu dönem üstünde çalışırken vefat etmiş olması. Ama eser Türk tiyatrosunu anlamak adına bir başyapıt niteliğinde. Ben okurken çok şey öğrendim. Okumak isteyen için ufak bir inceleme bırakmak istedim. Keyifli okumalar dilerim.