Keifendi
@Keibey
tiksinti
Aynalk özelligini pek genis boyutlarda olmasa bile, tiksinti duygusunda da buluruz. Organik nitelikteki tiksinti, mide geperi-nin belirli bir tarzda uyanlmasi sonucu ortaya gikar. Ne var ki, bit eyi disan atmak istegi ruh igin de sözkonusudur. Kendisine eslik den belirtiler de dogrular böyle oldugunu; tiksinti duyan kisi, bel-rli bir seye sirt çevirmek istiyormus gibi davranir. Takindig yüz. fadesiyle gevresini mahkum eder, tiksinti uyandiran durumun sagilama yoluyla hesabini görmeye çalsir. Bazen ilgili duygunun la bir sömürü araci olarak kullanildig görülür, tatsiz bir durumla bulunan kisi kendisinde bir tiksinti duygusu uyandirarak söz-sonusu durumdan yakayi siyirabilir örnegin. Tiksinti istemli yollan öbürlerine göre belki çok daha kolay olusturulabilecek bir duygudur. Özel bir egzersiz sonucu insan öyle bir duruma gelebi lirki, içinde uyandiracag tiksinti duygusundan yararlanarak ken-disni güçlük gekmeksizin gevresinden kopanp alir ya da geviesine kars bir saldin eylemini gerçeklestirebilir.
Reklam
Dikkat ve İlgi
Bir kimsede dikkatin uyanmasini saglayan en önemli etken, saglam bir temele dayanacak ilgi dir. Ilginin yeri, dikkate göre ruhun çok daha derin bir katmanidir. Nerede ilgi varsa, dikkat de dogal olarak orada var demektir, egitimden yararlanilarak uyandi-nlmasina gerek kalmaz. Dikkat, ilgi duyulan bir nesnenin belirli bir amaçla ele geçirilmesini saglayan bir araçtir. Insanin gelisimi hic hatasiz gerçeklesmediginden, dikkatin de hatali yollar izledigi görülür, sürekli. Bir insanin hatal tutumundan, dogal olarak ilgisi de olumsuz yönde etkilenir ve yasama hazirhk bakimindan bir önemi içermeyen nesnelere yönelebilir. Ornegin ilgisi asin derecede kendi sahsina, özellikle elinde bulundurdugu güç ve otoriteye yönelik bir insan, nerede güçlülük gkanyla bagdasir bir durum varsa, nerede ele geçirilecek bir seyler bulunuyor ya da iktidar ve gücü tehlikeye düsüyorsa, orada dikkat yetisini çalistiracaktir.
Güçlülüge karst ilgisinin yerini bir baska ilgi almadig süre, göste-receõi dikkat bir türlü frenlenemeyecektir. Ozellikle çocuklarda açkça gözlemleriz bu durumu; sayginhk elde etmek sözkonusu olunca hemen dikkatleri çahsir; ama ortada kendilerine yarar sag-layacak bir durumun bulunmadigi duygusuna kapildilar mi, çarçabuk sönüp gider dikkatleri. Bu konuda alabildigine degisik ve ilginç durumlarla karsilagabiliriz.
Dikkatin yetersizligi, gerçekte insann dikkat göstermesinin beklendigi bir konu ya da nesneden uzak kalmak istemesinden baska bir anlam tasimaz. Dikkatin bir nesneden çekilip alnmas, kisaca onun bir baska nesne üzerine yöneltilmesiyle saglanr. Do-layisiyla, bir kimsenin dikkatini belirli bir sey üzerinde yogunlast-ramadigini söylemek dogru degildir. Bir seye geregi gibi dikkatini veremeyen bir kimsenin, bir baska nesne sözkonusu olunca ayni isin pekâlâ üstesinden
Kimsenin üzerinde bu bilgilerle yargıya varılmamalı
Dolayisiyla, basta söyledigimi-zi tekrarlayarak diyebiliriz ki, insani tamima sanati, bu sanatla ug-raçanlan alçakgönüllü olmaya zorlar, kazanlacak bilgilerin zama-nindan önce ya da durup dururken karsidakilere buyur edilmesine izin vermez günkü; zaten tersi bir davranis, yüksekten atmak ve elinden neler geldigini baskalarina göstermek gibi çocuksu bir kibir ve gururu sergiler. Eriskinler için böyle bir davranis çok sakin-calidir. Dolayisiyla, bizim önerimiz beklemek, kendi kendini sina-madan geçirmek ve insani tanimaya yönelik bilgilerle kimsenin basini agnitmamaktir; böyle yapilmamasi, olusum evresindeki bu bilim ve izledigi amaç konusunda yeni birtakim güglükler dogura-cak, bizi bu bilimi ögrenenlerin coskulu olmakla beraber düsünce-siz tutumlarindan dogmus hatalari üstlenmek zorunda birakacak-tir. Bu yüzden dikkat ve ihtiyati elden birakmamak, su ya da bu ki-si üzerinde bir yargiya varirken hiç degilse elimizde o kimseye ilis-kin derli toplu bir bilginin varliginin gerektigini unutmamak, ancak karsimizdakine bir yaran dokunacagina güven getirdikten sonra kendisi hakkinda bildiklerimizi agija vurmak en iyi yoldur.
Çünkü, dogru sayilsa bile, bir yargiyi zamansiz ve yersiz olarak kaba biçimde dile getirmek, yiginla zararli sonucun dogmasina yol açar.
Puan vermedi·240 syf.·
11 günde okudu
·2025 4. kitabı
