Vedat Şanlı
@KitapseverV
Meraklı, pozitif, yaşamayı seven, kendi hayat amaçlarım doğrultusunda, kendi ilkelerime göre hayatı yaşamayı düstur edinen biriyim. Tabii ben böyle derim de ayna neyi gösteriyor? Bu soruyu birazda hayat cevaplayacak.
362 okur puanı
Ocak 2022 tarihinde katıldı
"Ben inziva'yı seviyorum yalnızlığı değil." der A. Hamdi Tanpınar.
Oğuz Atay ise " Beni yalnız kalmayı tercih ettiğimi söyleyerek yalnız bıraktınız. "der.
Reklam
Sadece Ahmet Hamdi Tanpınar ya da Yahya Kemal değil, İdris Küçükömer Niyazi Berkes, Cemil Meriç de Türkiye modernleşmesinin ıskaladığı adamlardır.
Modernleşmeciler, bu adamları hiçbir zaman tam anlamıyla anlamamışlardır, okuyamamışlardır bile. Bunlar akılları ve vicdanları görece özerktir. Niyazi Berkes bu ülkenin yetiştirdiği en olgun kemalisttir bence, ama yurt dışına kaçmak zorunda kalmıştır. Derste Marx anlattığı için kovulmuştur bu ülkeden. İdris Küçükömer CHP muhafazakardır dediği için soldan aforoz edilmiştir. Cemil Meriç bu ülkede "Ben komünist'im" diyen ilk adam olmasına rağmen soldan çok muhafazakarlar tarafından okunmuştur uzun yıllar.
Her kör, fili tuttuğu yerden anlatır. Modernleşmenin en temel aktörleri, modernliğin bütününe dokunamamıştır. Onun bazı özelliklerini abartarak, onlara yoğunlaşmıştır ve daha vahimi o noktaları da Batı'nın tümü varsaymıştır.
Günümüzde, memleketin modernleşmecilerinin hala "önce Cumhuriyet sonra demokrasi!" demelerinin ardında aslında bu sorun vardır. Modernlik onlar için sadece cumhuriyettir ama demokrasi değildir. Onlar ne yazık ki Batı' yı böyle algılamışlardır. Ta başından beri üstelik. Aslında modernleşme öyküleri modernliğin inşa öykülerinden daha yekparedir.
Nietzsche, "Sanat, doğanın içinden çıkan ama doğanın gözüne oyan bir şeydir." der.
Modernizm ve modernliğin arasındaki ilişkiyi bundan güzel anlatan bir cümle yoktur. Modernizm hem modernliğin içinden çıkan bir şeydir hem de içinden çıktığı kabuğu beğenmez. Onun gözüne oymaya çalışır. Modernizmin ethos'u isyan'dır. Dışarıdan görünen bohemliktir, kafası karışıklıktır, alkoldür, uyuşturucudur belki de ama bütün bunlar arasında derin bir isyanı gizler.
Modernizm meselesi
Bir paradoksla başlayalım. Batı'da bir modernlik inşa oluyor. Nedir bu? Aydınlanma' dır,Rönesans'tır, Reform'dur. Ulus devlettir, Cumhuriyet'tir. 1789'dur. K. Kentleşmedir. Sınıftır. Kadındır. Modernliğin olmazsa olmazlarıdır bütün bunlar. Bu anlamda Batı'nın son 3 - 4 yüzyılda geçirdiği dönüşümleri indirgeyeceğiniz bir kavramdır modernlik.
Bir de modernizm var bundan farklı olarak. Dar anlamına 19. yüzyıl sonu, 20. yüzyıl başı Batı' da ortaya çıkmış avangard, sanat akımlarının genel bir adı.
Reklam