İlhan Selçuk’un değerlendirmesi:
Emperyalizme karşı bağımsızlık
Padişahlığa karşı Cumhuriyetçilik
Şeriata karşı Laiklik
Tutuculuğa karşı Devrimcilik
Ümmetçiliğe karşı Milliyetçilik
Atatürk, “… özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir. Ben ulusumun ve atalarımın en değerli olan mirası olan bağımsızlık aşkı ile dolu bir adamım.”(1924) demişti.
Atatürk diyor ki:
Ulusun çok büyük bir bölümünün, padişah ve Halife’nin hainliğinden haberi yoktu.
O makama ve o makamda bulunan kişiye, yüzyılların kökleştirdiği din ve gelenek bağlarıyla içten bağlı ve uysaldı…
Bu inanca aykırı görüş ve düşünceyi açığa vuranların vay haline… Hemen dinsiz, vatansız sayılır ve hain olarak ilan edilirdi.
Medeni Kanun’ un gerekçesi bu noktayı açıkça ortaya koyar: Değişmemek dinler için bir zorunluluktur. Bu nedenle dinlerin sadece bir vicdan işi olarak kalması, yüzyılımızın uygarlığını temellerinden be eski uygarlıkla yeni uygarlığın en önemli ayırt edici unsurlarından biridir.