Söyledikleriniz dinletmek için kimsenin kolundan tutmayın; zira insanlar sizi dinlemek istemiyorlarsa, onları tutacak yerde çenenizi tutsanız daha iyi edersiniz.
İlk sözleşmenin dışında, çoğunluğun oyu, her zaman diğer herkesi bağlar. Bu, sözleşmenin kendisinin getirdiği bir durumdur. Şu sorular sorulmuştur: İnsan, hem özgür olup hem de kendisinin olmayan iradelere uymaya nasıl zorlanabilir? Muhalifler, nasıl hem özgür olup hem de rıza göstermedikleri yasalara tabi olur?"
Buna cevabım, sorunun yanlış sorulduğu yönündedir. Bir vatandaş, bütün yasalara onay verir. Kendi itirazına rağmen geçmiş olanlar, hatta ihlal etmeye cesaret ederse cezalandıracağı yasalar bile buna dâhildir. Devletin bütün üyelerinin değişmez iradesi, geneliradedir. Üyeler, onun sayesinde vatandaş ve özgür olur. Halk kurultayına bir yasa teklif edildiğinde, halka sorulan şey kabul edip etmediği değil, genel iradeye uygun olup olmadığıdır. Oy veren herkes, bu konu hakkında görüş bildirir. Oyların sayılmasıyla da genel irade, yani onların iradeleri ortaya çıkar. Bu nedenle, benim düşünceme aykırı bir görüş üstün geldiğinde, bu, yalnızca benim yanıldığımı ve genel irade olduğunu düşündüğüm şeyin, aslında öyle olmadığını gösterir. Benim özel görüşüm üstün gelseydi, istediğim şeyin tam tersini elde etmiş olurdum ve esas o zaman özgür olmazdım.