Lectio Critica
@Lectio_critia
Biraz objektif, biraz subjektif, biraz ben, biraz edebiyat, biraz kitap
Her şeyden biraz.
Karşılıklı takipleşelimm.
81 okur puanı
Ocak 2026 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Mecburi Vazgeçişler: Yeni Başlangıçların İlk Domino Taşı1000Kitap
Mecburi vazgeçişler insanın hayatını kötüye mi sürükler yoksa yeni bir başlangıcın kapısını mı açar? Lucy Maud Montgomery'nin Yeşilin Kızı Anne-2 isimli kitabını okurken aklımda ilk beliren soru bu oldu çünkü olaylar en son Matthew Cuthbert'in vefatı ve Marilla Cuthbert'in göz rahatsızlığının ilerlemesi üzerine Anne'in çok istediği üniversiteye gitmekten vazgeçmesiyle başlamakta. Eser; Anne'in hayatındaki 16-18 yaş dönemini odağına almakta.
Kitabı yaklaşık 10-15 gün önce okuyup bitirdim o yüzden bu incelememde bazı noktaları atlamış olabilirim. Eksiğim olursa affola, bunları belirtmeniz benim için eşsiz bir katkı olur. Bununla birlikte eserdeki bazı olaylara değineceğim için bu inceleme yazısı spoiler içermektedir.
Olay kurgusu çok güzeldi. Herhangi bir mantık hatası gibi bir şeye rastlamadım yani olaylar doğal bir akış içerisinde verilmiş. Bununla beraber olaylar okuru doyurucu bir biçimde sunulmuştu; ne çok gereksiz uzun ne de çok üstünkörüydü.
Romanı okurken birçok duyguyu, düşünceyi hissedip deneyimledim. Yani anlatılanların okur olarak bana ulaşması ve bunun sonucu anlatının bende karşılık bulması çok güzeldi. Hissettiğim, deneyimlediğim temalara kitaptan örnekler verecek olursam:
1) Marilla ve Anne'nin Davy ve Dora Keith'i açıkta bırakmayıp yanına alması kısmında merhamet gibi temiz bir hissi deneyimledim.
2) Anne'nin Avonlea okulunda öğretmen olması ve işini hakkını vererek, severek yapması; bana görev bilincinin önemini bir kez daha hatırlattı.
3) Anne ve arkadaşlarının Avonlea için bir geliştirme derneği kurması, dayanışma ve yardımlaşma temasını vurguladı.
4) Bayan Lavender'in eski aşkı ile yıllar sonra evlenmesi ise eserde en sevindiğim ve mutlu olduğum kısımlardan birisiydi.
Bence serinin ilk kitabındaki gibi baskın bir vurucu kısım yok çünkü
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Yanlış Hesaplar Her Zaman Kötü mü Noktalanır?1000Kitap
Evdeki hesabın çarşıya uymaması her zaman kötü mü sonuçlanır? Lucy Maud Montgomery'nin Yeşilin Kızı Anne-1 isimli kitabını okurken sürekli bu atasözü aklıma geldi çünkü olaylar erkek evlat edinmek istenirken gelen bir kız çocuğu ekseninde gelişmekte. Eser; Matthew ve Marilla Cuthbert kardeşlerin ev vs işlerinde yardımcı olması için bir erkek evlat edinmek isterlerken evlat olarak gelen bir kız çocuğunu ve devamındaki olayları ele almakta.
Kitabı yaklaşık iki hafta önce okuyup bitirdim o yüzden bu incelememde bazı noktaları atlamış olabilirim. Eksiğim olursa affola, bunları belirtmeniz benim için eşsiz bir katkı olur. Bununla birlikte eserdeki bazı olaylara değineceğim için bu inceleme yazısı spoiler içermektedir.
Daha çok gençler ve genç yetişkinlere hitap edecek şekilde yazılan roman; 8 kitaplık bir seri. İncelemeye konu olan bu ilk kitapta evlat edinilen Anne Shirley'in evlat edinildiği sıra olduğu 11 yaş ve 16 yaş aralığındaki olayları ele almakta. Olay kurgusu çok güzeldi. Herhangi bir mantık hatası gibi bir şeye rastlamadım. Olaylar okuru doyurucu bir biçimde sunulmuştu; ne çok gereksiz uzun ne de çok üstünkörüydü.
Romanı okurken birçok duyguyu, düşünceyi hissedip deneyimledim. Yani anlatılanların okura hitap etmesi geçmesi çok güzeldi. Hissettiğim, deneyimlediğim temalara kitaptan örnekler verecek olursam:
1) Marilla ve Matthew'in erkek çocuk yerine yanlışlıkla bir kız çocuğu evlat edinmesinde hem Anne'in hem de Marilla&Matthew kardeşlerin yaşadığı hayal kırıklığını hissettim.
2) Anne ve Diana'nın tanışması ve arada sımsıkı bir dostluk bağının oluşması bana çocukluk arkadaşlığı gibi saf, temiz bir değeri tebessümle yad etmemi sağladı.
3) Anne'nin Diana'ya meşrubat ikram edecekken yanlışlıkla şarap ikram etmesi bazen hayatta hiç istemeden olsa da
Küçük Bir Merakın Ardından Getirdiği Büyük Olaylar1000Kitap
Küçük bir soru işareti büyük olayları aralayan anahtar olabilir mi? Ahmet Mithat Efendi'nin Dürdane Hanım isimli eseri Ulviye Hanım'ın komşusu Dürdane Hanım'ın hayatında birisi olup olmadığını araştırmasını ve bu eksende gelişen olayları merkezine almakta.
Olay kurgusunu en başta çok garipsedim çünkü sanki olayın ortasından başlanmış gibiydi. Ama sonradan anladım ki her bölüm bütünün tabiri caizse puzzleın bir parçası gibiydi. Ve bölümlerde ele alınan kişi, diğer kişiler ve olayın geçtiği zaman/yer gibi ilgili bilgiler çok güzel detaylıca sunulmuştu. Bir puzzleı parça parça yapmaya benzettiğim bu kurguyu çok beğendim.
Minik bir parantez; eserin sonunda biraz üzüntü hissettim.
Eseri okurken olayın geçtiği 1880'li yıllar İstanbul'unu o dönemlerde yaşamışım gibi deneyimledim. Özellikle Beyoğlu’nun daha modernist/batıcı bir yer oluşu, bir yandan devam eden saray/yalı terbiyesi, gayrimeşru çocuğa karşı tutum gibi kısımlarda dönemi ve o dönemdeki batılılaşma-gelenekçilik çatışmasını adeta yaşadım. Yazarın betimlemelerini çok başarılı buldum.
Ulviye Hanım'ın kılık değiştirerek bazı yerlerde, bazı davranış/aksiyonlarda bulunması o dönemde de kadınların toplumsal baskı, norm vs maruz kaldığını ve kadınların o dönemde de temel haklarında sorun yaşadıklarını göstermekte. Ulviye Hanım'ın Dürdane Hanım'ın intikamını kendi meselesi bilmesi ise kadın dayanışmasına hoş bir göz kırpma olmuş diyebilirim.
Bununla birlikte bir aşık çift ve meraklı komşu başlangıçlı bir kurmacanın bu denli detaylı, sürükleyici bir noktaya evrileceğini tahmin etmezdim. Bu konuda da yazarı takdir ettim. Mesela Acem Ali'nin Ulviye Hanım olduğunu bir noktaya kadar yazar çok güzel gizlemişti. Eser sürükleyici olmakla birlikte bu sürükleyiciliği çok güzel muhafaza etmekte.
Romandaki karakter sayısı
Belirsizlik, İkilemler Her Zaman İyi Bir Kurgunun Anahtarı mıdır?1000Kitap
Bazı soruların cevapsız kalması her zaman eseri daha güçlü kılar mı? Henry James'in Yürek Burgusu isimli eseri iki çocuğa bakıcılık/öğretmenlik yapan kadının bu süreçte hayalet gördüğü iddiası ve ekseninde gelişen olayları ele almakta.
Romanı okurken ilk başta klasik tarzda durum öykücülüğünü temel alan bir kurgu beklemiştim. Ancak okumam sırasında hayalet kısımlarını görünce bu beklentim korku romanına evrildi. Kitabı okuduğum her an acaba ben bir klasik tarzda bir durum öyküsü mü okuyorum yoksa bir korku romanı mı okuyorum ikileminden çıkamadım. Olay kurgusunu bu açıdan aşırı derecede belirsiz ve ne türde bir şey okuduğumu neredeyse kestiremediğimden kötü buldum.
Kurguda okurun içsel olarak yorumlar (öğretmen gerçekten de hayalet gördü ya da hayalet görüldü iddiası öğretmenin paranoyası gibi) çıkartabilmesini sağlayacak şekilde biraz daha detaylı olmasını beklerdim. Eser bu beklentimi pek karşılayamadı.
Bununla birlikte olay kurgusunu yüzeysel de buldum. Mesela neden çocukların babası hiçbir şekilde öğretmenlere bakıcı ile konuşmak istemiyor, evde daha önce çalışmış görevliler hakkında daha detaylı bilgi gibi öğeleri kurguda görmek isterdim. Belki bu unsurlar romanı daha da toparlayabilir de kurgusal açıdan.
Romanın kurgusunu çok anlamlandırmadığım için eserin temposu bana düşük geldi, okurken bayağı sıkıldım. Kullanılan dilin yapısı klasik bir esere göre idealdi. Karakter sayısının biraz daha fazla olmasını beklerdim; bence karakter sayısının az olması da kurguyu tıkayan noktalardan birisi.
Eseri okuduğum yayınevi basımını yaptığı tüm kitaplarında aynı stil kitap kapağı kullandığı için kitap kapağına yönelik herhangi bir değerlendirmede bulunamayacağım.
Genel anlamda bana hitap etmeyen, beğenmediğim bir kitap oldu.
Henry James'in Yürek Burgusu isimli
Kaynayan Kazan Misali: İlişkilerdeki Bazı Taşmaların Sonu1000Kitap
Yakın çevre ilişkilerindeki tabiri caizse kazan kaynaması gibi gerilimler polisiye sahnelerinde kendilerine yer bulabilir mi? Nicholas Blake'in Kazan Kaynıyor isimli eseri bir fabrikada meydana gelen polisiye olayı ve ekseninde gelişen olayları ele almakta. Bu inceleme yazımda kitap içeriğine olabildiğince yüzeysel değineceğim (kitabın heyecanının kaçmaması için) ama yer yer spoiler bilgiler yer alabilir.
Olay kurgusu çok güçlüydü. Katilin son ana kadar anlaşılamaması, karakter sayısının dengesi kurguyu başarılı kılan unsurlardan bazılarıydı. Karakter seçiminde üst ve alt kesimlere yer verilmesi ve sadece bir olayla kalınmaması kurgudaki gücü iliklerime kadar hissettirdi. Bunlarla birlikte kurgudaki başarı; eseri okurkenki her anda heyecan, merak seviyemi iyi seviyede tuttu. Delillerin bulunması (yüzük parçası, cesetten çıkan yapay damak gibi), tam her şey bitti derken son anda patlak veren yeni olayların (pek bilgi vermeyen komşununda sonradan cinayete kurban gitmesi gibi) olması eserin temposunu zirvede yaşamamı sağladı. Bu hisleri en çok maktulum sanılandan farklı bir kişi olduğunun anlaşıldığı anda hissettim çünkü bu durum romanı okurken her şeyi tepetaklak etti, adeta bir milat gibi olduğu kanısındayım.
Bu kısımda yazara ayrı bir parantez açmak isterim. Polisiye eserlerde maktulun sanılandan farklı bir kişi çıkmasına pek rastlamadım şu ana kadar. Böyle bir kurgu benim çok hoşuma gitti. Ama aklıma acaba bir kısım okurlar “ya bu kadar sayfayı boşa mı okuduk” gibi düşünebilir ve bu doğrultuda eserden kopabilir mi? şeklinde bir risk belirdi. Yazar burada şahane bir iş çıkarmış bence çünkü benim bu kısımda kopmak yerine merakım katlandı. Eserin cevherinin burası olduğunu düşünmekteyim.
Şüphelilerin ve maktulün her tür sosyoekonomik düzeyden olan