Yarkent in tarihi merkezinin tam tersi istikametinde, otelimizin yan bulvarında beyaz kubbeli, kocaman bir yapı gördük. Taksici bizi hemen ilerisinde indirdiği için, kısa bir yürüyüşle buraya ulaştık. Kapısı açıktı. Yaklaşınca sütunların kenarında Çince ve Uygurca "Bölge Kütüphanesi" yazısını gördük. Bina, her şeyiyle bir camiyi andırıyordu. Ana kısmı kütüphane olarak kullanılıyor du, caddeye bakan yan taraflar da sanat galerisi ve resim sergisiydi.
Kapıdaki yaşlı Uygur görevli, kütüphaneye bizi sokmadı, fakat sergi olan kısmı gezmemize izin verdi. Kendimi Endülüste eski bir camiye adım atmış gibi hissettim. Aynı sahneyi oralarda da defalarca yaşadığım için, aşina bir sızı kapladı içimi..
Tüm bunlar, Doğu Türkistanlı Müslüman topluluklar arasında mezhepçiliği yayararak tefrika oluşturmak adına Çin tarafından benimsenen kasıtlı bir devlet politikası şeklinde de okunabilir.
Çin'in bugünkü mevcut yönetimi, Türklerin İslamiyet'le birlikte kazandığı manevi ve siyasi ivmenin farkında olduğu için, Satuk Buğra Han gibi sembol bir şahsiyetin Uygurların düşünce dünyasında yer etmesini istemiyor
Çin'in mantığına göre: "Çocuklar fiziksel ve zihinsel gelişimlerinin kritik bir aşamasındadır. Bağımsız düşünme yeteneğine sahip değillerdir. Tüm ebeveynler ve arkadaşlar aktif olarak işbirliği yapmalı ve çocukları dinden uzak tutmalıdır. Çin devletinin resmi belgelerinden alıntıladığım bu cümleleri, çocukların İslam'la tanışması söz konusu olduğunda, Türkiye'de de bazı kesimlerin dilinden aynı şekilde duymak oldukça ilginç.
Başlarına işlemeli ve boncuklu doppa takan, onu da kulaklarına kadar indiren yaşlı Uygur kadınların gözlerinde "Ben aslında tesettürlüydüm, şimdi bu kadarına gücüm yetiyor" şeklinde sessiz bir çığlık sezdim desem, bilmem çok fazla niyet okuması yapmış olur muyum? O kadıncağızlarda -ki bazıları "nine" diyeceğim yaştaydı Türkiye'deki okullarda başörtüsü yasakken sadece başını ve saçlarını açıp, vücudunun diğer kısımlarını sımsıkı kapatan kızlarımızın mahcup halini gördüm. Bu, çok sarsıcı bir kıyaslama oldu benim için..