mahsun Borçlı
@Mahsunbrcl62
•Sosyoloji
•M.Ü
•Bu sayfa tamamıyla Sosyoloji kuram ve teorileri açıklamak ve tartışmak üzerinedir
SOSYAL DARWİNİZM/ HERBERT SPENCERSosyoloji
Irkçılığın meşrulaştırmak: Sosyal Darwinizm
"İyinin zararına iyi olmayan bir şeyi beslemek oldukça acımasız bir davranıştır. Bu gelecek kuşakları bilinçli olarak yoksulluğa mahkûm etmektir. Gelecek kuşaklara sayıları giderek artan embesiller, aptallar veya suçlular miras bırakmaktan daha lânet bir şey yoktur... Doğanın tüm çabası bunlardan kurtulmak, onları dünyadan temizlemek ve dünyayı daha iyi bir yer yapmaktır... Onlar yaşamak için yeterince tam değillerse öldürülmeleri gerekir ve aslında en iyisi onların ölmesidir" (Spencer, aktaran Abrams, 1968: 74)
Reklam
BİLİMSEL YÖNETİM/ FREDERİC WİNSLOW TAYLORSosyoloji
Taylor, insanı işe güdüleyen birincil faktörün para olduğunu varsaymaktaydı; bu yüzden o, verimlilik ve kaliteyi maksimuma çıkarmak ve işçilerin kendi uyguladığı yöntemlere karşı gösterilebilecekleri direnci aşabilmek için özellikle parça başı iş (yapılan işin miktarına göre ödeme) gibi ücret farklılıkları yaratan teşvik şemaları kullandı.
YAPISAL-İŞLEVSELCİLİK TALCOTT PARSONS * ELEŞTİRİSİSosyoloji
YAPISAL-İŞLEVSELCİLİK / TALCOTT PARSONS * •Sosyoloji
••• Parsons'ın insan doğası anlayışı, aşırı determinist olduğu, insanları kişilik veya özgür iradeden yoksun 'kuklalar' gibi gördüğü için eleştirilmiştir. Bu resim kesinlikle Parsons'ın sonraki çalışmalarında çizilmiştir, ancak o, başlangıçta, VVeber'in toplumsal eylem, seçim ve anlam üzerine vurgusundan, Freud'un bireyin özgür iradesi ile toplumun kontrol ihtiyacı arasındaki gerilim düşüncesinden büyük ölçüde etkilendi. Ancak, Sosyal Sistem döneminde (1951), bu 'öznel' anlayış yerini sosyal makinenin dişlileri olarak insan betimlemelerine bıraktı. Parsons'ın çalışması bir toplumsal eylem perspektifi olarak başlasa da, bu analiz gelişirken sosyal sistem öne çıkar ve birey sosyalleşme sürecinin hareketsiz, pasif bir parçası haline gelir.
••• Onun teorisi toplumsal konsensüs ve düzene aşırı vurguda bulunur. O, gücün etkisini göz ardı eder ve hızlı, özellikle devrimci değişmeleri açıklayamaz. Bu eleştirileri cevaplandıran Parsons, toplumların, doğa gibi, belirli evrim aşamalarından geçerek gelişip olgunlaştıklarını öne sürerek, teorisine 'evrimci' fikirleri dâhil eder; ve bir çatışma kaynağı olmaktan çok kollektif eyleme yardımcı olabileceğini düşündüğü bazı güçleri analiz eder.
••• O oldukça 'muhafazakâr' bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, herkesin toplumun hedefleri ve değerleri konusunda fikir birliği içinde olduğunu, rızayı varsayar ve sadece toplumun nasıl işlediğini açıklamakla kalmaz, aynı zamanda -her tür toplumsal kurumun belirli bir işlevi yerine getirdiği için varolduğu ve olması gerektiğini iddia ederek- bu düzeni meşrulaştırır. Böylece o, bazılarının topluma kendi hedefleri ve değerlerini empoze etme 'gücü'nü göz ardı eder ve mevcut sosyal sistemleri reformdan geçirecek ya da eleştirecek hiçbir gerçek çerçeve sunmaz.
mahsun Borçlı
@Mahsunbrcl62
·...
milyonlarca insanı, belirli toplumsal temel noktalarda ortak bir amaçlar topluluğu doğrultusunda davranmaya zorlayarak, nasıl bütünleştirir, uyumlu kılar ve motive ederler? Parsons'a göre, bu süreç sosyalleşme, sosyal kontrol ve rollerin gereği gibi oynanmasıyla sağlanır. Her birey -bir ebeveyn, bir işçi, bir yurttaş olarak- oldukça farklı rolleri yerine getirmek zorundadır; her ne kadar diğer insanların beklentileri bireyi etkili bir rol oynamaya ve sosyal kontrol sistemi de bu görevleri gerçekleştirmeye zorlaşa bile, gerçek etkililiğin kaynağı insanların sosyal sisteme bağlılıklarıdır. Bu 'içsel' güdülenmenin kaynağı etkili sosyalleşme, kendi çocuklarını uygun biçimde yetiştiren, toplumun yaygın değerler ve normlarını onlara öğreten ebeveynlerdir; böylece değerler ve normlar içselleştirilir ve çocuğun bilinci, hatta vicdanı haline gelir. Bu yüzden, Durkheim gibi Parsons da, temel değer sisteminde ahlâklılığın önemini vurgular
YAPISAL-İŞLEVSELCİLİK / TALCOTT PARSONS * •Sosyoloji
...
milyonlarca insanı, belirli toplumsal temel noktalarda ortak bir amaçlar topluluğu doğrultusunda davranmaya zorlayarak, nasıl bütünleştirir, uyumlu kılar ve motive ederler? Parsons'a göre, bu süreç sosyalleşme, sosyal kontrol ve rollerin gereği gibi oynanmasıyla sağlanır. Her birey -bir ebeveyn, bir işçi, bir yurttaş olarak- oldukça farklı rolleri yerine getirmek zorundadır; her ne kadar diğer insanların beklentileri bireyi etkili bir rol oynamaya ve sosyal kontrol sistemi de bu görevleri gerçekleştirmeye zorlaşa bile, gerçek etkililiğin kaynağı insanların sosyal sisteme bağlılıklarıdır. Bu 'içsel' güdülenmenin kaynağı etkili sosyalleşme, kendi çocuklarını uygun biçimde yetiştiren, toplumun yaygın değerler ve normlarını onlara öğreten ebeveynlerdir; böylece değerler ve normlar içselleştirilir ve çocuğun bilinci, hatta vicdanı haline gelir. Bu yüzden, Durkheim gibi Parsons da, temel değer sisteminde ahlâklılığın önemini vurgular
DAMGA / ERVİNG GOFFMANSosyoloji
Damgalar, bir kişinin vücudu veya karakterindeki içsel
(doğal) zayıflıkların bir yansıması değildir. Onlar, toplumdaki diğer kişilerin 'tepkisi'yle oluşan toplumsal bir etikettir. İlgili birey, insanların normal bakışlarına ya da onların kendi davranışlarıyla ilgili beklentilerine veya basmakalıp yargılarına göre yaşayamaz ve bu yüzden •tamamen toplumsal kabul görmez". Damga incelemesi, bu nedenle, sadece özel bir imaj idaresinin (image management) değil, aynı zamanda belirli bir sosyal kontrol biçiminin de analizidir.
Sayfa 190 - sentez yayınları
Reklam