Kitap gerçekten çok güzeldi. Kesinlikle herkesin okuması gereken bir kitap. Şu an resmen günümüzü anlatıyor, karın tokluğuna çalışmaları, çalışma şartları ve alınan maaşların orantısızlığı, zenginlerin daha zengin fakirlerin ise tamamen fakir olduğu orta sınıfının yok olduğu bir düzen çok tanıdık. Bu kitap aslında grup halinde okunup üstüne konuşulacak bir kitap hem de kitap bitince değil bölüm bölüm konuşulması gerekiyor. Çünkü her bölümde farklı bir olay var.
Kitap en kötü umutsuzlukta bile umut aramayı, aile ve birlik olmayı, insanın asla yıkılmaması gerektiğini çok güzel anlatmış. Ailenin o yollarda yaşadığı zorluklar ve acı kayıplara rağmen birlik olma çabası, kendi ailelerinden olmasa da yolda rastladıkları insanlarla insani bağlar kurmaları kitabın ağırlığında gece yanan güçlü ama titreyen bir mum ışığı gibi yanmış.
Ben en çok anneye üzüldüm. Her kafadan bir ses çıkarken o kadar zorluk içinde bir de ailesini bir arada tutmaya çalışıp hem de yemeği çalışma düzenini her şeyi hazırlayan o oldu. Bir yandan düşününce papaza da çok üzüldüm. Sonunun öyle olması çok acı bence daha farklı bir sonu hak ediyordu. Aslında bakıldığında yolda rastlanılan yan karakterler dahil olmak üzere herkesin kendince trajik bir hikayesi var. Yani bütün karakterlere ayrı ayrı kitaplar yazılabilir.
Kitapla ilgili beğenmediğim şeyler, birincisi ; sonu oldu. Kesinlikle böyle bir son beklemiyordum. Bence çok açık kalmış ailenin bütün serüvenine şahitlik edip sonra o kadar açık uçlu bir son okumak beni tatmin etmedi. İkincisi ; yolda karşılaşılan aileler ile o kadar duygusal bağ kurdurtup sonra birden hikayeden çıkarılması. O hasta kadın öldü mü, öldüyse kocası noldu, diğer kişiler de yaşamlarını sürdürdü mü ? Bunlar işin içine girse belki hikaye biraz kopuk ilerlerdi herkesin
O zamanlar bütün aile hep bir aradaydık. İhtiyarlar ölür, çocuklar doğar ve büyürdü ama her zaman yine tek bir şey vardı... Bir tek aileydik. Duru, besbelli bir bütündük. Artık kalmadı. Artık açık ve besbelli değiliz. Bizi duru ve açık tutan hiçbir şey kalmadı artık.