Afgani bir makale yazdı. Bu yazıda "Müslümanların
geri kalmasının sebebinin Müslümanlar değil, İslâmiyet olduğunu; tıpkı Hristiyanlık'ta olduğu gibi İslâm'da da reform yapıldığı, Mūslümanların din zincirinden kurtulduğu takdirde uygarlık yolunda ilerleyeceklerini" iddia ediyordu.
Makaleden haberdar olan Abduh, hemen Arapçaya
tercūme ederek Müsl8manların da bu "kıymetli(!)"
yazıdan istifade etmesini istediğini Afgânî ye yazdı.
Cevaben, "Mūslümanların henüz buna hazır olmadığını" ifade eden mektup geldi. Bunun üzerine Abduh, Afgâni'ye teşekkūrden sonra "İşlerimiz senin sünnetin üzeredir; dinin kafasını, dinin kılıcından gayrı ile kesmeyiz!" şeklindeki şayan-ı dikkat cevabını yazdı.