alemde Levh-i mahfuz biz de hafıza
alemde arş biz de kalp
alem de kürsü biz de akıl
alem de şeytan biz de kötülüğü Emre'den nefis alemde melekler biz de ilham
alemde itme ve çekme kuvveti bizde de aynısı
alemde fırtınalar biz de öfke
alemde bahar biz de neşe
alemde sonbahar biz de hüzün
alemde kaç kış kıyamet biz de yaşlılık ve ölüm
İlham meleklerden gelen hitaptır bu ilham şeriyata uygunluğu ile anlaşılır kalpte bu neviden İlhan belirir de Kul o fiili de işlemezse İlham Melegi ısrar etmez.Nefis ise hevacis denen bir hitapla kulun kalbinde belirir ve nefis onu yaptırana kadar ısrar eder unutmaz.Şeytan ise vesvese ile hitap eder insana günaha meylet ettirir kul o günahı işlemezse ısrar etmez fakat başka günahlar için yollar arar bir de Allah’tan gelen bir hitap vardır ona da HAVATIR-I HAK denir bu hitap kalbe geldiği zaman kul iradeye teslim olur ve o fiili sorgulamadan hemen yapar
Hasan’ı basri hazretleri vaaz için hazırlanırken cemaatten biri ayağa kalkıp sordu Ey şeyh kalplerimiz gaflet uykusunda olduğu için sözlerin gönüllerimize sirayet etmiyor mescitten çıkar çıkmaz eski halimize geri dönüyoruz ne yapmamız gerekir.Hasan’ı basri hazretleri şöyle cevap verdi.Keşke kalplerimiz uyumuş olsaydı çünkü uyan düşünerek uyandırılabilir oysa sizin kalpleriniz ölü ne kadar dürtsek de uyanmıyor
Tövbe her daim gafletten, Nisyandan insanı hem bedenen hem ruhen muhafaza eder ve günahlarla arana mesafe koyarsın gaflet olmayan kalpte huzur zuhur eder huzur ise daima için daima Allah ile beraber olma halidir tövbe mazi için pişmanlık an için halimizi ıslah gelecek içinde azim ve kararlılığı sebep olur