Yunus Emre Ak
@Merhi0
5 okur puanı
Ocak 2022 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Yunus Emre Ak
, bir kitap okuduPuan vermedi·144 syf.·
33 günde okudu
·Okunma: 01 Ocak 2026 22:41
·2026 1. kitabı
Reklam
Perîşân-hâlin oldum sormadın hâl-i perîşânım
Gamından derde düştüm kılmadın tedbîr-i dermânım
Ne dersen rûz-gârım böyle mi geçsün güzel hânım
Gözüm cânım efendim sevdiğim devletlü sultânım
Esîr-i dâm-ı 'aşkın olalı senden vefâ görmen
Seni her kande görsem ehl-i derde âşinâ görmen
Vefâ vü âşinâlık resmini senden revâ görmen
Gözüm cânım efendim sevdiğim devletlü sultânım
Değer her dem vefâsız çerh yayından bana bin ok
Kime şerh eyleyem kim mihnet ü endûh u derdim çok
Sana kaldı mürüvvet senden özge hîç kimsem yok
Gözüm cânım efendim sevdiğim devletlü sultânım
Gözümden dem-be-dem bağrım ezüp yaşım gibi gitme
Seni terk etmezem çün men meni sen dahi terk etme
İgen hem zâlim olma men gibi mazlûmı incitme
Gözüm cânım efendim sevdiğim devletlü sultânım
Katı gönlün neden bu zulm ile bîdâde râgıbdır
Güzeller sen gibi olmaz cefâ senden ne vâcibdir
Senin tek nâzenîne nâzenîn işler münâsibdir
Gözüm cânım efendim sevdiğim devletlü sultânım
Nazar kılmazsın ehl-i derd gözden akıdan şeyle
Yamanlıkdır işin uşşâk ile yahşi midir söyle
Gel Allâh’ı seversen âşıka cevr etme lutf eyle
Gözüm cânım efendim sevdiğim devletlü sultânım
Emel Esin'e göre; eski Türk Kozmoloji düşüncesinde Ejderha Takımyıldızı, Merkezde Akrep olmak üzere Yay, Yılancı ve Terazi takımyıldızlarını kapsar. Hun ve Göktürkler "Savaş" ile bağlantılı gördükleri bu takımyıldızı çok önemser ve gece göğünde ufuk çizgisinden yükselmeye başladığı dönem olan bahar mevsimini ateşler yakarak kutlarlardı. Burada küçük bir not daha paylaşalım. Eski Türkçede "evren" kelimesi, ejderhanın Türkçe ismi olan "ebren" den türemiştir ve gök çarkını döndüren varlık olarak kabul edilir.
(Kendi dipnotum:
"Bu bilgi bir halk inanışı olarak doğruluk teşkil etse de "evren" kelimesini "ebren"den türetmek yanlış olur. Orta Türkçe'de ortaya çıkan "Evren" sözcüğü "çevirmek, döndürmek" anlamına gelen evür-mek fiilinden gelmiştir. İlk kullanımı 11. yüzyılda yazılmış bir eser olan Kutadgu Bilig'teki şu beyitlerdir:
Törütti bu evren tuçı evrilür
Bayat hükmi takdir bile tezginür
Buradan da anlaşıldığı gibi evren, "dönen şey" anlamına gelir. "Ebren" kullanımı ise daha sonraları 14. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Örnek olarak Gülşehri'nin Felekname adlı eserindeki şu beyitleri verilebilir:
Ne bile ol yüce tahtun keyfiyyetin
Ne ol yüzi döner anı ol ebren
Bu kullanımda da yine "dönen şey" olarak karşımıza çıkar.
Sonuç olarak "evren" kelimesini "ebren"den getirmenin tarihsel olarak yanlış olduğunu söylemenin yanında bu kelimenin "ejderha" anlamını taşıması sadece mitolojik bir atıftır. Yazarın aktardığı gibi direkt olarak bu kelime "ejderha" anlamına gelmez.")
Türk kültüründe, yaşamında, inancında ve ibadetlerinde çok önemli olan bu ağaca özel bir yer ayırmak gerekir. Türkler için ağaç figürü üç alemi birbirine bağladığı için özel ve kutsaldır. Kutsal kabul edilen ağaçların başında kayın gelir. Diğerleriyse, çam, sedir, ardıç ve çınardır. Çam kışı temsil ederken kayın da yazı temsil eder. ...
Kayın neden kutsal sorusuna gelince, kısaca Tanrı'nın kutunu içinde barındıran ağaçtır. Türk inanışına göre, aynı zamanda kadınların ve anaların kutu da bu ağaca siner. Belki de bu nedenle kayın eski kaynaklarda kadın olarak geçer. Dîvânu Lugâti't-Türk'te kayın, kadın şeklinde yer alır. Kutsallık bununla da bitmez, cennetten çıkan bir ağaç olup birçok tarihi ve dini olay onun dalları altında cereyan eder. İşte bu kutsal ağacın bulunduğu yerde insanlar ferahlık, mutluluk ve huzur hisseder. Bir anlamda iyileştirme ve şifa verme özelliği vardır. Kayın ağacını kesmek yasak ve günahtır.
.
.
.
Kayın ağacının bir özelliği de kötü ruhların yakınına bile gelmemesi yani korkmalarıdır. O nedenle evlerin direğinin kayından olmasına dikkat edilir.
Reklam