Giriş Yap

Fuzuli

Yazar
9.1
516 Kişi
2.123
Okunma
1.022
Beğeni
20,6bin
Gösterim
Reklam
·
Reklamlar hakkında

Hakkında

Mehmed bin Süleyman Fuzûlî (Fużūlī (فضولی); d. 1483, Hilla - ö. 1556, Kerbela ya da Bağdat), Türk divan şairidir. Asıl adı Mehmet bin Süleyman'dır. Türk Bayat boyundan olduğu aktarılmaktadır. Türk şiirini önemli ölçüde etkilemiştir. Yedi Ulu Ozan'dan biri kabul edilir. Ailesi göçebe hayatı bırakıp günümüzdeki Irak bölgesine yerleşmiş olan Oğuzların Bayat boylarındandır. Fuzûlî; ne kadar kesin bilinmese de 1483 yılında Akkoyunlular zamanında şimdiki Irak'ta Kerbela veya Necef'de veya Kerkük iline bağlı Kale semtinde doğduğu tahmin edilir. Fuzûlî iyi bir eğitim almak için ilk önce Hillah şehirinde müftü olan babasından, ve daha sonra Rahmetullah adındaki bir öğretmenden eğitim görmüştür. Daha sonraki öğrenimi hakkında kesin bir bilgi olmamakla birlikte; eserlerinden İslamî bilimler ve dil alanında çok iyi bir eğitim aldığı anlaşılmaktadır. Ayrıca Su Kasidesi'nin 2. beytinde; "Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem" "Ya muhît olmuş gözümden günbed-i devvâre su" diyerek astronomi bilgisinin de iyi olduğunu ortaya koymuştur. Türkçe Divanı'nın önsözünde; “İlimsiz şiir temelsiz duvar gibidir, temelsiz duvar da değersizdir.” demektedir. Türkçe, Arapça ve Farsça divan şiirlerini yazmıştır. Eserlerinde kullandığı dil dönemindeki divan şairlerine göre daha sade, anlaşılır bir Türkçedir. Halk deyişlerinden bolca yararlanmıştır. Bedensel zevklerden ziyade tasavvufî bir aşk, Ehl-i Beyt'e duyulan özlem, ayrılık acısı şiirlerinin konusunu teşkil etmiştir. Duygu ve düşüncelerini çok içten ve lirik bir şekilde ifade etmeyi kolayca başarmıştır. Bu açıdan bakıldığında Türk şiirinde karşılaştırılabileceği tek şair Yunus Emre'dir. "Leyla ve Mecnun" mesnevîsi aynı konuda yazılmış (Arapça ve Farsça dahil) en iyi mesnevîlerden biridir. İran şiirinden Hâfız, Türk şiirinden ise Nesimî ve Nevai çizgisini en başarılı şekilde kemâle erdirmiştir. Kendisinden sonra gelen bütün divan şairlerini etkilemiştir. Onun, Kerbela'da 1556 yılında içinde yaygın olan salgın bir hastalık sonucunda, veba veya kolera'dan öldüğü tahmin edilir. Fazilet (erdem) kelimesinin kökü olan "FUZUL" kelimesinden türeyen -fazilet sahibi -erdemli manasında fuzuli mahlasını kullanmıştır. Irak'ta yaşamıştır. Hayatı yoksulluk, bahtsızlık ve ilgisizlik içinde geçmiştir. Bu durum onu derinden etkilemiş ve bu yalnızlık duygusu sanatının ilham kaynağı olmuştur. Yaşadığı atmosferi şiirine yansıtmıştır. Kendisi çölde yaşamış; çöl kimsesizlik, hasret ve hüzün demektir. Fuzuli bu unsurları şiirinde yoğurmuştur. Fuzuli şiirlerinde Tek Varlık görüşünü en fazla işleyen şairdir. Onda "Visal" (Allah'a kavuşma) isteği kuvvetlidir. Ama vuslat yoktur. Tasavvuf onda yaşı ve sanatı ilerledikçe koyulaşmıştır. Divan edebiyatında ilah-i aşkı en fazla işleyen şairdir. Bu durum ondaki ideal aşkı gösterir. Fuzuli derdi, ıstırabı seven bir kişidir. Nitekim şu beyiti bunu açıkça gösterir. "Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib Kılma derman kim helakım zehri dermanındadır." Fuzuli derin ve samimi bir aşk şairidir. Ölüm, toplum, yoksulluk, felsefe, tabiat temalarını hep bu aşk etrafında yazmıştır. Çağdaşlarına göre sade bir dili vardır. Arapça, Farsça ve Türkçe'yi çok iyi bilen şairin gücü; bu üç dilden aldığı kelimeleri kullanıp, bunlarla düşünmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu yönüyle Divan Edebiyatı'nın en büyük şairlerinden sayılmaktadır.
Unvan:
Türk divan şairi
Doğum:
Hilla, 1483
Ölüm:
Kerbela Ya da Bağdat, 1556

İncelemeler

Tümünü Gör
80 syf.
·
23 saatte okudu
·
7/10 puan
Leyla ile Kays
Fuzuli
,Azerbeycan Türkçesinde eser veren bir Türk Divan şairidir.Bu dildeki en büyük şair kendisidir.Oğuz boyundan olan Fuzuli, Alevi dir.Farsça ve Arapça da bilir ve bu dillerde eserleride vardır.1400 lerin sonunda doğup 1556 da ölmüştür.İslami bilim ve dil eğitimi almıştır. Bedensel zevkten ziyade, tasavvufi aşka lirik şiirler yazan Fuzuli nin tarzına en yakın isim
Yunus Emre
dir.Fuzuli, Salgın hastalık ile ölmüştür.Kendisi de aynı
Leyla ile Mecnun
daki Kays(Mecnun) gibi çölde yaşamıştır. İlahi aşk, tasavvuf, ıztırap, kavuşamama, vuslat, yoksulluk, tabiat eserlerinde en yoğun kullandığı kavramlardır.
Leyla ile Mecnun
kitabına gelecek olursak; Azerbeycan Türkçesi ile Destan-ı Leyli ve Mecnun adında yazılmıştır.Lirik ve epik karışımı bir kitaptır.1536 senesinde yazılmıştır.Tebriz de orjinal el yazması mevcuttur. Kays, Mecnun un gerçek adıdır.Mecnun, deli divane aşık olduğu için daha sonradan halkın ona taktığı bir lakaptır.Yani Kays ile Leyla daha uygun olur aşıkların adları için.Okulda aşık olduğu Leyla nın annesi Leyla yı dedikodu çıktı bahanesiyle okuldan alır.Mecnun, bu vakitten sonra hergün gördüğü ve karşılıklı olarak aşk yaşadıkları Leyla yı görememeye başlar.İkiside kabile reislerinin çocuklarıdır.Olaylar bu şekilde gelişir ve bi şekilde işler hep ters gider.Bir türlü kavuşamazlar.Savaş olur, evlilik olur, uzaklık olur, küslük olur, dargınlık olur, herkes onlara sırt çevirir ama aşk işte bu.Bu ikiliyi hiç kimse duygusal bağlamda ayıramaz. Kitapta, bol bol şiir var.Şiirler çok anlamlı.Kitabın bağlayıcılığı çok hoşuma gitti.İnanan herkes ölünce malumunuz sonsuz aşk, ilahi aşk kavramına kavuşacak.Yani Allah(cc)a.Fuzuli de bizi bunu diyor kitapta aslında.Mecnunluk kavramı gibi bir kavramın günümüze kadar gelmesini, hatta Leyla mısın kızım bee gibi bi cümlenin günümüze kadar gelmesini sağlamış bir eserdir.Dile kolay 500 sene. Toplumda kadın olmak o dönemde de zormuş bunu da görmüş oluyoruz.Namus, istediği kişi ile evlenmeme,başlık parası kavramları o zamanda da var.Derdini kuşa,böceğe anlatır masum kızımız.Kimse onu anlamaz da dinlemez de. Ayrıca kitapta hurafelerde olup, onlara sert bir karşı çıkışta vardır. Kitapta,
Nizami Gəncəvi
dan esinlenerek oluşturduğu çok fazla bölüm vardır. Günümüze kadar diziler,filmler,kitaplara esin kaynağı olan bu büyük eserin hikayesi kısaca budur. Say Eski Türk Klasikleri serisinde bu kitaba öyküleştirerek yer vermiş.Yky nin Kazım Taşkent klasiklerini kullanarak bu yapıtı bizlere kazandırmıştır.
Mehmet Kanar
fena iş çıkarmamış kısaltıp, öyküleştirirken. Kitaba puanım 7.
Leyla ile Mecnun
9.0/10 · 1.385 okunma
·
5 yorumun tümünü gör
Reklam
·
Reklamlar hakkında
Reklam
·
Reklamlar hakkında
2
4
50 öğeden 1 ile 10 arasındakiler gösteriliyor.
©2022 · 1000Kitap Web Uygulaması · 2.28.2