Bir de düşünce, irade ve ruhun vereme yakalanması durumu vardır. Bizim gençlerimizin neredeyse tamamının ruhu bulaşıcı vereme yakalanmıştır. Beş on sene sonra yaratıcı hayatın eşiğine ayak badacak olan kişiler arasında bu hastalığın bu kadar hızla yayılmasına kayıtsıx kalınmamalı ve buna karşı mücadele edilmelidir.
Bütün ülkenin aptal romanlara karşı duyduğu bu saçma hayranlık ciddi bir mesele olacak ki, İspanya'nın en büyük dâhisi buna karşı savaş açma kararı kararı almıştı. Cervantes, İspanya'daki okuyucu kitlesinin aptal ve uyduruk romanların cazibesine kapılmasını, ülkedeki bütün okumuş insanların zihni tembellik hastalığına yakalanmasının işareti olarak yorumlamaktaydı. İnsanlar kendi ülkelerinde yaşam şartlarının iyileştirilmesi, halkın ekonomik açıdan refaha kavuşarak, zeka ve maneviyatının gelişmesi konularıyla ilgilanmiyorlar. Boşluğa düşmüş bu insanların ne düşünceleri ne kalpleri ne de iradeleri olması gereken yöne odaklanmıştır. Onlar da çalışmak istemiyorlar.
Yeni hayatın habercileri olun. Gidin ve ailenizin yaşadığı ücra köşelerde insanların uyutulmuş zekasını uyandırmaya gayret edin. Barışçıl hamlenin -kültürel kalkınma ve aydınlanma hamlesinin- muhafızları, neferleri olun.
"Halkı unutmayın. Hepiniz halkın içinden çıktınız. Nasıl bir yol izlemeyi düşünüyorsunuz? Eğitim ve kültürden yoksun kardeşlerinizden uzaklaşarak, ayrı bir hayat kurmayı mı yoksa halkınızın durumunu iyileştirmek için çalışmayı mı tercih ediyorsunuz? Halk kitlelerinin uyanması için neler yaptınız?"