Musa Ş.
@Moses_
Montaigne, Hume, Marx
Şu anda okuduğu kitap
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
İnsan Çıkarcı mıdır?
Mark Twain bu kitabında yaşlı adam ve genç adam arasındaki diyalog aracılığıyla insanı oluşturan unsurları (irade, zeka, ahlak vs.) ele alıyor ve bir insan tanımı yapmaya çalışıyor ancak tüm bu tenkitlerin temelinde temel bir unsur var: insanın ruhunun hoşnutluğu. Mark Twain insan eylemlerinin tamamının insanın kendi ruhunu hoşnut etmeye yönelik olduğunu söylüyor. Yapılan tüm fedakarlıklar ve özveriler aslında faillerinin kendisine uygun gördüğü eylemler ya da toplumda böyle anılmak istemelerinden kaynaklanan olgulardır diyor tüm kitap boyunca.
Özgür irade konusuna ise getirdiği eleştiri insanın ruhunu hoşnut etme çabasıyla ilişkilendirilmiş ancak ruhunu nasıl hoşnut ettiği ise tamamen kültürel çevresi ve aldığı eğitime bağlı. Bir asker vatanı için ölerek ruhunu hoşnut eder çünkü aksi takdirde savaştan kaçmış ve bir askere asla yakışmayan bir şekilde yaşamına devam etmiş olurdu şeklinde bir örnek de var kitapta. İnsan bu kitapta resmen bir makine olarak değerlendiriliyor. Bu size karamsar görünebilir ancak yazar bunun kötü olmadığını ve insan doğasının temeli olduğunu düşünüyor.
Kitabın son sayfalarında genç adam şöyle itiraz eder. "Bu insanı kimsesizleştiren bir öğreti. İlham, coşku ya da sevinç veren bir öğreti değil. İnsandan içindeki görkemi, gururu, kahramanlığı söküp alıyor, ona ne bir övgü ne bir alkış bırakıyor; onu bir makineye indirgediği yetmiyormuş gibi makineyi çalıştırmasına izin bile vermiyor." konuşmasının devamında genç adam bu felsefenin insanı tüm erdemlerden uzaklaştırdığını iddia eder ve aralarında şöyle bir diyalog döner.
__"Yaşlı Adam: Diğerlerine, esas ahlaki niteliklere bakalım merhamet, cömertlik, asalet, kibarlık; harici etkilerin beslemesiyle ansiklopedide adı geçen çeşit çeşit, harman harman erdeme dönüşen verimli tohumlardır bunlar.1000Kitap
Mark Twain bu kitabında yaşlı adam ve genç adam arasındaki diyalog aracılığıyla insanı oluşturan unsurları (irade, zeka, ahlak vs.) ele alıyor ve bir insan tanımı yapmaya çalışıyor ancak tüm bu tenkitlerin temelinde temel bir unsur var: insanın ruhunun hoşnutluğu. Mark Twain insan eylemlerinin tamamının insanın kendi ruhunu hoşnut etmeye yönelik olduğunu söylüyor. Yapılan tüm fedakarlıklar ve özveriler aslında faillerinin kendisine uygun gördüğü eylemler ya da toplumda böyle anılmak istemelerinden kaynaklanan olgulardır diyor tüm kitap boyunca.
Özgür irade konusuna ise getirdiği eleştiri insanın ruhunu hoşnut etme çabasıyla ilişkilendirilmiş ancak ruhunu nasıl hoşnut ettiği ise tamamen kültürel çevresi ve aldığı eğitime bağlı. Bir asker vatanı için ölerek ruhunu hoşnut eder çünkü aksi takdirde savaştan kaçmış ve bir askere asla yakışmayan bir şekilde yaşamına devam etmiş olurdu şeklinde bir örnek de var kitapta. İnsan bu kitapta resmen bir makine olarak değerlendiriliyor. Bu size karamsar görünebilir ancak yazar bunun kötü olmadığını ve insan doğasının temeli olduğunu düşünüyor.
Kitabın son sayfalarında genç adam şöyle itiraz eder. "Bu insanı kimsesizleştiren bir öğreti. İlham, coşku ya da sevinç veren bir öğreti değil. İnsandan içindeki görkemi, gururu, kahramanlığı söküp alıyor, ona ne bir övgü ne bir alkış bırakıyor; onu bir makineye indirgediği yetmiyormuş gibi makineyi çalıştırmasına izin bile vermiyor." konuşmasının devamında genç adam bu felsefenin insanı tüm erdemlerden uzaklaştırdığını iddia eder ve aralarında şöyle bir diyalog döner.
__"Yaşlı Adam: Diğerlerine, esas ahlaki niteliklere bakalım merhamet, cömertlik, asalet, kibarlık; harici etkilerin beslemesiyle ansiklopedide adı geçen çeşit çeşit, harman harman erdeme dönüşen verimli tohumlardır bunlar.Resmen kitabı özetliyorAlıntı
Bu insanı kimsesizleştiren bir öğreti. İlham, coşku ya da sevinç veren bir öğreti değil. İnsandan içindeki görkemi, gururu, kahramanlığı söküp alıyor, ona ne bir övgü ne bir alkış bırakıyor; onu bir makineye indirgediği yetmiyormuş gibi makineyi çalıştırmasına izin bile vermiyor.
"Tüm değerler manevidir"Alıntı
Para bir simgeden ibarettir; manevi bir arzuyu görünür ve somut bir biçime sokar... Maddi değer diye bir şey yoktur, tüm değerler manevidir. İnsan asıl ve gerçek maddi değeri bulmak için boşuna çabalar durur; öyle bir şey yoktur.
Beklenmedik cevapAlıntı
Genç Adam: Bakın şimdi - orada duralım. Önceki rezillikleri ve saçmalıkları dinledim, yeter; insanla diğer hayvanların ahlaki açıdan aynı mertebeye konulmasına razı olamam.
Yaşlı Adam: İnsanı o mertebeye çıkarmayacaktım ki.