Bazı sürüngenler gibi yaratıklar, eşeyi belirlemek için kromozomları kullanmaya tenezzül bile etmezler. Örneğin kaplumbağalarda eşey, yumurtaların hangi sıcaklıkta kuluçkada kaldığına bağlıdır. Kum altına gömülmüş olan bir yığın deniz kaplumbağası yumurtalarından en sıcak ve en soğuk olanlar erkek olarak gelişecektir; daha orta sıcaklıklardakiler dişi olacaktır.
Bunlar hayvan krallığındaki eşey belirlenme şemalarının tamamı değildir. Bazı hayvanlar yaşamları süresince eşeylerini değiştirebilirler. Örneğin tamamı dişi olan bir palyaço balığı popülasyonunda bireylerden biri erkeğe dönüşecektir. Ornitorenk gibi bazı hayvanlarda eşey belirlenmesinin nasıl olduğu konusunda bilim insanları hâlâ kararsızdır.