Ama şunu bil ki , insanlar özgür olduklarına şimdi her zamankinden çok daha emindirler; oysa özendikleri özgürlüğü kendi elleriyle bize teslim ediyorlar. Bizim eserimiz bu.
Zira, insanların var olmasının sırrı yalnız yaşamakta değil, yaşamalarının nedenindedir. Ne için yaşadığını kesin olarak bilmeden insan yaşamayı kabul etmez , hatta dünya nimetlerine boğulsa bile kendini yok etme yoluna gider.
Düşün, başına geleni kavrayamayacak kadar küçük yaratık o murdar, karanlık, soğuk yerde , ufacık eliyle sızlayan göğsünü yumruklayarak gözyaşları döküyor, " Tanrıcığı"na onu koruması için yalvarıyordu . Bu saçmalığa akıl erdirebiliyor musun sen dostum , kardeşim, dindar rahip adayı ? Bu saçmalığın ne gereği var , dünyada varlığının nedeni ne ? Bu olmasa, insan iyilikle kötülüğü ayırt edemeyeceği için yaşayamazmış derler . Bu kadar pahalıya patlayan iyilikle kötülüğün canı cehenneme ! Bir yavrunun " Tanrıcığı"na döktüğü gözyaşları dünyanın bütün bilgisine bedeldir . Büyüklerin acılarını hesaba katmıyorum ; onlar elma yemiş ; cehenneme kadar yolları var , fakat bunlar , bunlar !..
Kimi zaman insanda " hayvanca" bir zalimlik olduğundan dem vurulur ama hayvanlara yapılan korkunç bir haksızlık , bir hakarettir bu. Bir hayvan asla insan gibi zalim olamaz; böylesine ustalıklı , böylesine sanatsal bir zalimlik insanda olur sadece.