...Ondan sonra öğrendim ki, dengesiz bir biçimde kaybetmeye başlayınca yapılması gereken şey o pozisyondan çıkmak, eve gitmek, uyumak, birşeylerle uğraşmak ve zaman geçmesini beklemekti. Dayak yemeye başladığında, kendini bu çarktan kurtarmalısın. Geriye dönüp baktığımda, zarar etme konusunda birtakım sınırlayıcı trading kurallarım olsaydı, bu kadar acı tecrübeler yaşamayacaktım.
Yeni trader'lara neler önerirsin?
Öncelikle, iyice kavranması gereken en önemli şey, risk yönetimidir. İkinci önerim ise, çok küçük ve sınırlı işlemler yapmalarıdır. Düşündüğün pozisyon miktarının yarısıyla başla. Tecrübesiz trader'larla ilgili gözlemim, yapmaları gereken işlemin üç veya beş katı fazlasıyla işlem yaptıklarıdır. Almaları gereken risk, %1 veya 2 olması gerekirken, %5 ile 10 arasında risk alıyorlar.
Gereğinden büyük ölçülerle işlem yapmalarından başka, yaptıkları tipik hatalar nelerdir?
Piyasaya bir kişilik veriyorlar. En çok yapılan hatalardan biri de piyasayı canlı bir varlık olarak görmektir. Oysa, piyasa tamamıyla cansız bir varlıktır; sizin para kazanmanız ya da kaybetmeniz umurunda değildir. Ne zaman bir trader, "İnşallah" ya da "Umarım" derse, bu gerçek teşhislerde bulunacağı bir süreçten kendini uzaklaştırdığı için olumlu bir düşünme tarzı değildir.
Hisse senedi piyasasında daha çok kısa vadeli karşı-trendler vardır. Piyasa yükseldikten sonra daima düşüş göstermek ister. Emtia piyasaları, emtianın arz ve talebine göre yönlenir. Gerçekten de bir emtia kıtlığı varsa, fiyatlar daha yükselen bir trende girer.
Bazı teknisyenler, teknik analizi kullanarak geleceği gördüklerini iddia ediyor. Teknik analiz sadece geçmişi izler ve geleceği tahmin edemez. Geçmişte olanlar gelecekte olacakları ne kadar gösterecektir, bunun için biraz kendi kafamızı kullanmamız gerek.
Benim için teknik analiz bir termometre gibi. Grafiklere bakmayan temel analistler, hastasının ateşini ölçmeyen doktora benzer. Bu tam anlamıyla bir budalalıktır. Eğer piyasada sorumluluğu olan bir katılımcı isen, daima piyasanın durumunun ne olduğunu bilmek istersin; piyasa hareketli ve tehlikeli mi yoksa sakin ve durgun mu? Belli bir yer edinmek için piyasa hakkında bilebileceğin herşeyi bilmek istersin.
Teknik analiz, tüm piyasanın tercihini yansıtır ve bundan dolayı analiz garip bir tercihi de yansıtabilir. Tanım itibarıyla, yeni bir grafik modeli oluşturan herşey gariptir. Herkesin tercihlerini ne yönde kullandığını anlamak, dolayısıyla da gözlem yapabilmek için fiyat hareketlerinin ayrıntılarını araştırmak benim için çok önemlidir. Grafikleri incelemek kesinlikle çok önemlidir ve; mevcut dengesizliklere ve potansiyel değişikliklere işaret eder.