Aile içinde baba çocuğunu dövmeye devam ettiği sürece, ordu içinde de subay ve astsubay eri dövmeye devam edecektir.
Çünkü asker subayı baba, subay de eri oğlu olarak görür.
İlişki içinde bulunan iki kişiden biri savunucu olmaya başlayınca,
iletişim hızlı bir biçimde bozulmaya başlar. Öyle anlar olur ki, bütün
bir yaşam boyu önemle koruduğumuz bazı ilişkiler, savunucu bir
iletişimin sonunda, bir anda mahvolup gidebilir. --Hangi tür iletişim
savunucudur, savunucu iletişim nasıl ortaya çıkar?-- konularında bilinçlenmiş
kişi, insan ilişkilerinde bu tür kayıplara uğramama yönünden
daha şanslıdır. Bu nedenle savunucu iletişimle onun karşıtı
olan açık iletişim üzerinde biraz daha durmakta yarar vardır.
Söz gelişi, aile yaşamında mutsuz olan kişi, aile içindeki uyumsuzluğu
nasil gidereceğini bilemez, bu konuda kendini yetersiz ve
eksik hisseder ama buna karşılık kendini iş yaşamında yetenekli bulursa,
aile mutluluğunu sağlamak için çaba gösterme yerine, kendini
iş hayatına verir.
Yine aynı biçimde, doyumlu bir sosyal ilişkiye girememiş bir üniversiteli
genç, kendinden ve yetiştiriliş biçiminden ileri gelen eksiklikleri
gidermek için çaba harcayacak yerde, bütün enerjisini başarılı
olduğu derslere verir, kendini sosyal yaşamdan tümüyle soyutlar.
Eğer bu genç, derslerinde de pek başarılı değilse, enerjisini başka
yollara yönlendirebilir. Örneğin, politik tutumuna uygun bir aşırı
akıma girerek bütün enerjisini o yönde kullanabilir.
Bizim toplum için --küstah-- olan bir kişi, başka bir toplumda
--kendine güveni olan kişi' olarak değerlendirilebilir. Başka bir toplumda
--pısırık-- bir kişinin davranışı olarak değerlendirilen bir davranışsa, toplumumuzda --saygılı bir davranış-- olarak nitelendirilebilir. Bir kişinin iletişimine bakarak, bu tür kararlar verebilmesi, toplumda herkes tarafından değişik derecelerde paylaşılan ortak sosyal ve kültürel değerler sayesinde olur.